- بىخبرند .
جمله * ( إِلَّا خَطَأً ) * ( مگر از روى اشتباه ) به اين معنى نيست كه آنها مجازند از روى اشتباه اين عمل را انجام دهند ، زيرا اشتباه قابل پيشبينى نيست ، و شخص به هنگام اشتباه متوجه اشتباه خود نمىباشد ، منظور اين است كه مؤمنان جز در مورد اشتباه آلوده چنين گناه بزرگى نخواهند شد .
سپس جريمه و كفاره قتل خطا را در سه مرحله بيان مىكند :
صورت نخست اينكه « فرد بيگناهى كه از روى اشتباه كشته شده متعلق به خانواده مسلمانى باشد كه در اين صورت ، قاتل بايد دو كار كند ، يكى اينكه برده مسلمانى را آزاد نمايد و ديگر اينكه خونبهاى مقتول را به صاحبان خون بپردازد » .
( * ( وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِه ) * ) .
مگر اينكه خاندان مقتول با رضايت خاطر از ديه بگذرند ( * ( إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا ) * ) صورت دوم اينكه مقتول وابسته به خاندانى باشد كه با مسلمانان خصومت و دشمنى دارند « در اين صورت كفاره قتل خطا تنها آزاد نمودن برده است » و پرداخت ديه بر جمعيتى كه تقويت بنيه مالى آنان خطرى براى مسلمانان محسوب خواهد شد ضرورت ندارد ، به علاوه اسلام ارتباط اين فرد را با خانواده خود كه همگى از دشمنان اسلامند بريده است و بنا بر اين جايى براى جبران خسارت نيست .
( * ( فَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ) * ) .
صورت سوم اينكه « خاندان مقتول از كفارى باشند كه با مسلمانان هم پيمانند ، در اين صورت براى احترام به پيمان بايد علاوه بر آزاد كردن يك برده مسلمان خونبهاى او را به بازماندگانش بپردازند » .
( * ( وَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِه وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ) * ) .
در اينكه آيا مقتول در اين صورت مانند دو صورت سابق يك فرد مؤمن
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 62
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٢