« اين مجازات و رسوايى آنها در دنيا است و تنها به اين مجازات قناعت نخواهد شد بلكه در آخرت نيز كيفر سخت و عظيمى خواهند داشت » .
( * ( ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ) * ) .
از اين جمله استفاده مىشود كه حتى اجراى حدود و مجازاتهاى اسلامى مانع از كيفرهاى آخرت نخواهد گرديد .
سپس براى اينكه راه بازگشت را حتى به روى اين گونه جانيان خطرناك نبندد و در صورتى كه در صدد اصلاح بر آيند راه جبران و تجديد نظر به روى آنها گشوده باشد مىگويد : « مگر كسانى كه پيش از دسترسى به آنها توبه و بازگشت كنند كه مشمول عفو خداوند خواهند شد و بدانيد خداوند غفور و رحيم است » .
( * ( إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) .
از اين جمله استفاده مىشود كه تنها در صورتى مجازات و حد از آنها برداشته مىشود كه پيش از دستگير شدن به ميل و اراده خود از اين جنايت صرفنظر كنند و پشيمان گردند - البته نياز به تذكر ندارد كه توبه آنها سبب نمىشود كه اگر قتلى از آنها صادر شده يا مالى را به سرقت بردهاند مجازات آن را نبينند ، تنها مجازات تهديد مردم با اسلحه برداشته خواهد شد .
و به عبارت ديگر توبه او تنها تاثير در ساقط شدن حق اللَّه دارد و اما حق الناس بدون رضايت صاحبان حق ، ساقط نخواهد شد ( دقت كنيد ) .
و نيز به تعبير ديگر : مجازات محارب از مجازات قاتل يا سارق معمولى شديدتر است و با توبه كردن مجازات محارب از او برداشته مىشود اما مجازات سارق و غاصب يا قاتل معمولى را خواهد داشت . ممكن است سؤال شود : توبه يك امر باطنى است از كجا مىتوان آن را اثبات كرد ؟
در پاسخ مىگوئيم : طريق اثبات براى اين موضوع فراوان است از جمله
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 362
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٢