نشان دهد كه چگونه جسد برادر خويش را به خاك بسپارد .
( * ( فَبَعَثَ اللَّه غُراباً يَبْحَثُ فِي الأَرْضِ لِيُرِيَه كَيْفَ يُوارِي سَوْأَةَ أَخِيه ) * ) ( 1 ) البته اين موضوع جاى تعجب نيست كه انسان مطلبى را از پرنده اى بياموزد زيرا تاريخ و تجربه هر دو نشان دادهاند كه بسيارى از حيوانات داراى يك سلسله معلومات غريزى هستند كه بشر در طول تاريخ خود آنها را از آنان آموخته و دانش خود را با آن تكميل كرده است ، حتى در بعضى از كتب طبى مىنويسند كه انسان در قسمتى از معلومات طبى خود مديون حيوانات است ! .
سپس قرآن اضافه مىكند در اين موقع قابيل از غفلت و بىخبرى خود ناراحت شد و « فرياد بر آورد كه اى واى بر من ! آيا من بايد از اين زاغ هم ناتوانتر باشم و نتوانم همانند او جسد برادرم را دفن كنم » .
( * ( قالَ يا وَيْلَتى أَ عَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هذَا الْغُرابِ فَأُوارِيَ سَوْأَةَ أَخِي ) * ) .
اما به هر حال سرانجام از كرده خود نادم و پشيمان شد همانطور كه قرآن ميگويد : ( * ( فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ ) * ) .
آيا پشيمانى او به خاطر اين بود كه عمل زشت و ننگينش سرانجام بر پدر و مادر و احتمالا بر برادران ديگر آشكار خواهد شد ؟ و او را شديدا سرزنش خواهند كرد ؟ و يا به خاطر اين بود كه چرا مدتى جسد برادر را بر دوش مىكشيد و آن را دفن نميكرد ؟ و يا به خاطر اين بوده كه اصولا انسان بعد از
هامش
( 1 ) « يبحث » از ماده « بحث » بطورى كه در مجمع البيان آمده در اصل بمعنى جستجوى چيزى در خاك است ولى بعدا به هر گونه جستجو حتى در مباحث فكرى و عقلى آمده است و « سواة » در اصل بمعنى هر چيزى كه انسان را ناخوشايند آيد مىباشد و لذا گاهى به جسد مرده و حتى به عورت گفته مىشود - ضمنا بايد توجه داشت كه فاعل در جمله « ليريه » ممكن است خداوند باشد يعنى خدا مىخواست براى حفظ احترام هابيل طرز دفن او را به قابيل بياموزد و نيز ممكن است فاعل آن همان زاغ كه بفرمان خداوند چنين برنامه اى را اجراء كرد ، باشد .