تفسير :
هر كس مسئول وظيفه خويش است
به دنبال آيات مربوط به جهاد ، دستور فوق العاده اى در اين آيه به پيامبر ص داده شده است كه او موظف است به تنهايى در برابر دشمن بايستد ، حتى اگر هيچكس همراه او گام به ميدان نگذارد ! زيرا او تنها مسئول وظيفه خويش است ، و در برابر ساير مردم تكليفى جز تشويق و دعوت به جهاد ندارد .
( * ( فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّه لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ ) * ) در حقيقت آيه يك دستور مهم اجتماعى را مخصوصا درباره رهبران در بر دارد ، و آن اينكه آنها بايد آن قدر در كار خود مصمم و ثابت قدم و قاطع باشند كه حتى اگر هيچكس دعوت آنها را « لبيك » نگويد ، دست از تعقيب هدف مقدس خويش بر ندارد و در عين دعوت ديگران به انجام وظيفه ، برنامههاى خود را منوط به اجابت ديگران نشمرند ، و هيچ رهبرى تا چنين آمادگى نداشته باشد قادر به انجام رهبرى و پيشبرد اهداف خود نيست مخصوصا رهبران الهى كه تكيه گاه اصلى آنها خدا است خدايى كه سرچشمه تمام نيروها و قدرتها است .
و لذا به دنبال اين دستور مىفرمايد : « اميد است خداوند با كوششها و تلاشهاى تو حتى اگر تنها بوده باشى ، قدرت و نيروى دشمنان را در هم بشكند ، زيرا قدرت او ما فوق قدرتها و مجازات او ما فوق مجازاتها است » .
( * ( عَسَى اللَّه أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّه أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا ) * ) ( 1 )
هامش
( 1 ) باس در لغت به معنى قوت و استحكام و شجاعت است .
و تنكيل از ماده نكول به معنى امتناع كردن از روى ترس است و در اصل از نكل ( بر وزن اكل ) به معنى لجام حيوان گرفته شده و بنا بر اين تنكيل كه مصدر باب تفعيل است به معنى انجام كارى است كه طرف با مشاهده آن ، از خلافكارى برگردد و اين همان مجازات است كه هم باعث عبرت ستمكار و هم باعث عبرت ديگران مىشود .