اين پاسخ بنى اسرائيل به خوبى نشان ميدهد كه استعمار فرعونى در طول ساليان دراز چه اثر شومى روى نسل آنها گذارده بود ، و كلمه « لن » كه معمولا بمعنى « نفى ابد » است نشان دهنده وحشت عميق اين جمعيت از دست زدن بمبارزه براى آزاد كردن و پاك ساختن سرزمين مقدس است .
ولى بنى اسرائيل مىبايست ، سرزمين مقدس را با فداكارى و تلاش و كوشش و جهاد بدست آورند و اگر فرضا بر خلاف سنت الهى با يك معجزه تمام دشمنان بدون هيچگونه اقدامى محو و نابود ميشدند و بنى اسرائيل بدون رنج و زحمت و ارث اين منطقه آباد و وسيع ميشدند تازه از اداره كردن آن عاجز ميماندند و علاقه اى به حفظ چيزى كه براى آن زحمتى نكشيده بودند ، نشان نمىدادند و آمادگى و شايستگى چنان كارى را نداشتند .
ضمنا منظور از قوم جبار در اين آيه - آن گونه كه از تواريخ استفاده مىشود - جمعيت « عمالقه » ( 1 ) بودهاند كه اندامهاى درشت و بلند داشتند و گاهى در باره طول قد آنها مبالغهها شده و افسانهها ساختهاند و مطالب مضحكى كه با هيچ دليل عملى همراه نيست پيرامون آنها مخصوصا پيرامون « عوج » در تواريخ ساختگى و آميخته به خرافات ديده مىشود . و چنين به نظر ميرسد كه اين گونه افسانهها كه به پاره اى از كتب اسلامى نيز راه يافته از ساختههاى بنى اسرائيل
هامش
( 1 ) عمالقه جمعيتى از نژاد سامى بودند كه در شمال شبه جزيره عربستان نزديك صحراى سينا زندگى مىكردند ، آنها بمصر حمله كردند و مدتها آن را در اختيار داشتند حكومت آنها در حدود 500 سال طول كشيد ( از سال 2213 قبل از ميلاد تا 1703 قبل از ميلاد ( دائرة المعارف فريد وجدى جلد 6 صفحه 232 طبع سوم ) .