سپس به توضيح حكم غسل پرداخته و چنين ميفرمايد : « و اگر جنب باشيد غسل كنيد » . ( * ( وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا ) * ) .
روشن است كه مراد از جمله « فاطهروا » شستن تمام بدن مىباشد ، زيرا اگر شستن عضو خاصى لازم بود مىبايست نام آن برده شود ، بنا بر اين هنگامى كه ميگويد خود را شستشو دهيد ، مفهومش شستشوى تمام بدن است ، نظير اين در سوره نساء آيه 43 نيز آمده است كه ميگويد : حَتَّى تَغْتَسِلُوا .
« جنب » - همانطور كه در جلد سوم تفسير نمونه ذيل آيه 43 سوره نساء اشاره كردهايم - مصدرى است كه بمعنى « اسم فاعل » آمده ، و در اصل بمعنى « دور شونده » است زيرا ريشه اصلى آن كه « جنابت » بمعنى « بعد » و دورى است ، و اگر شخص « جنب » به اين عنوان ناميده مىشود بخاطر آن است كه بايد در آن حال ، از نماز و توقف در مسجد و مانند آن دورى كند ، و اين كلمه ( جنب ) هم بر مفرد ، هم بر جمع و هم بر مذكر و هم بر مؤنث اطلاق مىشود ، اطلاق « جار جنب » بر همسايه دور به همين مناسبت است . ممكن است ضمنا از اينكه قرآن در آيه فوق ميگويد بهنگام نماز اگر جنب هستيد غسل كنيد استفاده شود كه غسل جنابت جانشين وضو نيز مىشود .
سپس به بيان حكم تيمم پرداخته و مىگويد : « و اگر از خواب برخاستهايد و قصد نماز داريد و بيمار يا مسافر باشيد و يا اگر از قضاى حاجت برگشتهايد و يا آميزش جنسى با زنان كردهايد و دسترسى به آب نداريد با خاك پاكى تيمم كنيد » .
( * ( وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ) * ) .
نكته اى كه بايد به آن توجه داشت آن است كه جمله - * ( أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 288
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٨