و هيچگاه قوانين الهى ، موجود پاكيزه اى كه طبعا براى استفاده و انتفاع بشر آفريده شده است تحريم نمىكند و دستگاه « تشريع » در همه جا هم آهنگ دستگاه « تكوين » است .
سپس به سراغ صيدها رفته ، مىگويد : « صيد حيوانات صياد كه تحت تعليم شما قرار گرفتهاند ، يعنى از آنچه خداوند به شما تعليم داده به آنها آموختهايد ، براى شما حلال است » ( * ( وَما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّه ) * ) ( 1 ) جوارح در اصل از ماده « جرح » گرفته شده كه گاهى به معنى كسب و گاهى به معنى زخم است ، و به همين دليل به حيوانات صياد اعم از پرندگان و غير پرندگان « جارحه » مىگويند ، و جمع آن « جوارح » است يعنى حيوانى كه به صيد خود زخم وارد مىكند ، و يا حيوانى كه براى صاحب خود كسب مىنمايد .
و اگر به اعضاى بدن جوارح گفته مىشود به خاطر آن است كه انسان بوسيله آنها كارى انجام مىدهد و اكتسابى مىكند .
و به اين ترتيب جمله * ( وَما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ ) * تمام حيواناتى را كه براى شكار كردن تربيت مىشوند شامل مىشود ، ولى قيد « مكلبين » كه به معنى تربيت كنندگان سگهاى شكارى است و از ماده كلب به معنى سگ گرفته شده است ، آن را اختصاص به سگهاى شكارى مىدهد و به همين دليل صيد كردن با غير سگهاى شكارى مانند صيد بوسيله بازهاى شكارى و امثال آن را شامل نمىشود ، به همين جهت در فقه شيعه « تنها » صيد به وسيله سگهاى شكارى مجاز است اگر چه جمعى از مفسران دانشمندان اهل تسنن ، همه را مجاز
هامش
( 1 ) در آغاز اين جمله حذف و تقديرى وجود دارد و در اصل و صيد ما علمتم . .
بوده است به قرينه جمله « * ( فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ ) * » ( دقت كنيد ) .