لزوم تعاون و همكارى در نيكيها
آنچه در آيه فوق در زمينه تعاون آمده يك اصل كلى اسلامى است كه سراسر مسائل اجتماعى و حقوقى و اخلاقى و سياسى را در بر ميگيرد ، طبق اين اصل مسلمانان موظفند در كارهاى نيك تعاون و همكارى كنند ولى همكارى در اهداف باطل و اعمال نادرست و ظلم و ستم ، مطلقا ممنوع است ، هر چند مرتكب آن دوست نزديك يا برادر انسان باشد .
اين قانون اسلامى درست بر ضد قانونى است كه در جاهليت عرب - و حتى در جاهليت امروز - نيز حكومت مىكند كه انصر اخاك ظالما او مظلوما :
« برادر ( يا دوست و هم پيمانت ) را حمايت كن خواه ظالم باشد يا مظلوم » ! .
در آن روز اگر افرادى از قبيله اى حمله به افراد قبيله ديگر مىكردند ، بقيه افراد قبيله به حمايت آنها بر ميخواستند بدون اينكه تحقيق كنند حمله عادلانه بوده است يا ظالمانه ، اين اصل در مناسبات بينالمللى امروز نيز حكومت مىكند و غالبا كشورهاى هم پيمان ، و يا آنها كه منافع مشتركى دارند ، در مسائل مهم جهانى به حمايت يكديگر بر ميخيزند ، بدون اينكه اصل عدالت را رعايت كنند و ظالم و مظلوم را از هم تفكيك نمايند ! .
اسلام خط بطلان بر اين قانون جاهلى كشيده است و دستور مىدهد تعاون و همكارى مسلمين با يكديگر بايد « تنها » در كارهاى نيك و برنامههاى مفيد و سازنده بوده باشد نه در گناه و ظلم و تعدى .
جالب توجه اينكه « بر » و « تقوا » هر دو در آيه فوق با هم ذكر شدهاند ، كه يكى جنبه اثباتى دارد و اشاره به اعمال مفيد است ، و ديگرى جنبه نفى دارد و اشاره به جلوگيرى از اعمال خلاف مىباشد . و به اين ترتيب تعاون و همكارى بايد هم در دعوت به نيكيها و هم در مبارزه با بديها انجام گيرد .