( * ( وَلا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ أَنْ تَعْتَدُوا ) * ) ( 1 ) اين حكم گرچه در مورد زيارت خانه خدا نازل شده است ، ولى در حقيقت يك قانون كلى از آن استفاده مىشود كه مسلمان نبايد « كينه توز » باشد و حوادثى را كه در زمانهاى گذشته واقع شده بار ديگر در فكر خود زنده كند و در صدد انتقام بر آيد ، و با توجه به اينكه يكى از علل نفاق و تفرقه در هر اجتماعى همين مساله است ، اهميت اين دستور اسلامى براى جلوگيرى از شعله ور شدن آتش نفاق در ميان مسلمانان آن هم در آستانه غروب آفتاب عمر پيامبر ص آشكارتر مىشود .
7 - سپس براى تكميل بحث گذشته مىفرمايد : « شما بجاى اينكه دست به هم بدهيد تا از دشمنان سابق و دوستان امروز خود انتقام بگيريد بايد دست اتحاد در راه نيكيها و تقوا به يكديگر بدهيد نه اينكه تعاون و همكارى بر گناه و تعدى نمائيد » .
( * ( وَتَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوى وَلا تَعاوَنُوا عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوانِ ) * ) .
8 - در پايان آيه براى تحكيم و تاكيد احكام گذشته ميفرمايد : « پرهيزكارى را پيشه كنيد و از مخالفت فرمان خدا بپرهيزيد كه مجازات و كيفرهاى خدا شديد است » .
( * ( وَاتَّقُوا اللَّه إِنَّ اللَّه شَدِيدُ الْعِقابِ ) * ) .
هامش
( 1 ) آنچه از كلمات اهل لغت و مفسران استفاده مىشود اين است كه « جرم » ( بر وزن گرم ) در اصل به معنى قطع كردن ميوههاى نامناسب از درخت است و سپس به هر كار ناخوشآيندى گفته مىشود و نيز به وادار كردن كسى به كار ناخوش آيند اطلاق مىگردد بنا بر اين لا يجرمنكم در اينجا به معنى لا يحملنكم يعنى وادار نكند شما را به يك كار خلاف مىباشد .