1 - اين آيه از جمله آياتى است كه در مباحث حقوق اسلامى در سرتاسر فقه به آن استدلال مىكنند ، و يك قاعده مهم فقهى كه اصالة اللزوم فى العقود است از آن استفاده مىگردد ، يعنى هر گونه پيمان و معاهده اى در باره اشياء و يا كارها ميان دو نفر منعقد گردد لازم الاجراء مىباشد ، و حتى - همانطور كه جمعى از محققان نيز عقيده دارند - انواع معاملات و شركتها و قراردادهايى كه در عصر ما وجود دارد و در سابق وجود نداشته ، و يا اينكه بعدا در ميان عقلا بوجود ميايد ، و بر موازين صحيحى قرار دارد ، شامل مىشود ، و اين آيه پاى همه آنها صحه مىگذارد ( البته با در نظر گرفتن ضوابط كلى كه اسلام براى قراردادها قائل شده است ) .
ولى استدلال به اين آيه بعنوان يك قاعده فقهى دليل بر آن نيست كه پيمانهاى الهى را كه ميان « بندگان » و « خدا » بسته شده است و يا مسائل مربوط به رهبرى و زعامت امت كه وسيله پيامبر ص از مردم گرفته شد ، شامل نشود ، بلكه آيه مفهوم وسيعى دارد كه همه اين امور را در بر ميگيرد .
يادآورى اين نكته نيز لازم است كه لزوم وفاء به پيمانهاى دو جانبه مادامى است كه از يك طرف نقض نشده باشد ، اما اگر از يك طرف نقض شود ، طرف مقابل ملزم به وفادارى نيست ، و اين از ماهيت عقد و پيمان افتاده است .
2 - اهميت وفاى به عهد و پيمان
مساله وفاى به عهد و پيمان كه در آيه مورد بحث مطرح است از اساسىترين شرائط زندگى دستجمعى است و بدون آن هيچگونه همكارى اجتماعى ممكن نيست ، و بشر با از دست دادن آن زندگى اجتماعى و اثرات آن را عملا از دست خواهد داد ، به همين دليل در منابع اسلامى تاكيد فوق العاده اى روى اين مساله شده است و شايد كمتر چيزى باشد كه اين قدر گسترش داشته باشد ، زيرا بدون آن هرج و مرج و سلب اطمينان عمومى كه بزرگترين بلاى اجتماعى است در ميان بشر پيدا مىشود .