شان نزول :
بسيارى از مفسران در شان نزول آيه فوق از « جابر بن عبد اللَّه انصارى » چنين نقل كردهاند كه ميگويد : من شديدا بيمار بودم ، پيامبر ص به عيادت من آمد و در آنجا وضو گرفت و از آب وضوى خود بر من پاشيد ، من كه در انديشه مرگ بودم به پيامبر ص عرض كردم : وارث من فقط خواهران منند ، ميراث آنها چگونه است ، اين آيه كه آيه فرائض نام دارد نازل شد و ميراث آنها را روشن ساخت . ( روايت فوق با تفاوت مختصرى در تفسير مجمع البيان و تبيان و المنار و در المنثور و غير آنها آمده است ) .
و به عقيده بعضى اين آخرين آيه اى است كه در باره احكام اسلام بر پيامبر ص نازل شده . ( 1 )
تفسير :
آيه فوق مقدار ارث برادران و خواهران را بيان مىكند ، و همانطور كه در اوائل اين سوره در تفسير آيه 12 گفتيم در باره ارث خواهران و برادران ، دو آيه در قرآن نازل شده است يكى همان آيه 12 ، و ديگر آيه مورد بحث كه آخرين آيه سوره نساء است ، و اين دو آيه اگر چه در بيان مقدار ارث آنها با هم تفاوت دارد اما همانطور كه در آغاز سوره نيز بيان كرديم هر كدام به يك دسته از خواهران و برادران ناظر است آيه 12 ، ناظر به برادران و خواهران « مادرى » است ، ولى آيه مورد بحث در باره خواهران و برادران « پدر و مادرى » يا « پدرى تنها » سخن مىگويد .
هامش
( 1 ) تفسير صافى ذيل آيه .