و سرانجام در حال كفر و بىايمانى جان مىدهند ! نخستين آيه از آيات فوق در باره سرنوشت چنين كسانى ميگويد : « آنها كه ايمان آوردند سپس كافر شدند باز ايمان آوردند و بار ديگر راه كفر پيش گرفتند و سپس بر كفر خود افزودند ، هرگز خداوند آنها را نميامرزد و به راه راست هدايت نميكند » .
( * ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَمْ يَكُنِ اللَّه لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا ) * ) .
اين تغيير روشهاى پى در پى ، و هر روز به رنگى در آمدن ، يا مولود تلون و عدم تحقيق كافى در مبانى اسلام بود ، و يا نقشه اى بود كه افراد منافق و كفار متعصب اهل كتاب براى متزلزل ساختن مومنان واقعى ، طرح و اجرا ميكردند كه با اين رفت و آمدهاى پى در پى ، مؤمنان واقعى را در ايمان خود متزلزل سازند چنان كه در آيه 72 سوره آل عمران شرح آن گذشت .
البته آيه فوق هيچگونه دلالتى بر عدم قبول توبه اين گونه اشخاص ندارد ، بلكه موضوع سخن در آيه تنها آن دسته اى هستند كه در حال شدت كفر ، سرانجام چشم از جهان ميپوشند ، چنين افرادى به مقتضاى ايمانى و عملشان نه شايسته آمرزشند و نه هدايت ، مگر اينكه در كار خود تجديد نظر كنند .
سپس در آيه بعد ميگويد : « به اين دسته از منافقان بشارت بده كه عذاب دردناكى براى آنها است » .
( * ( بَشِّرِ الْمُنافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً ) * ) .
تعبير به عنوان « بشارت » در موردى كه سخن از « عذاب اليم » است يا بعنوان استهزاء نسبت به افكار پوچ و بى اساس آنها است ، و يا به خاطر آن است كه كلمه بشارت كه در اصل از « بشر » به معنى صورت گرفته شده ، معنى وسيعى دارد ، و هر گونه خبرى را كه در صورت انسان اثر بگذارد و آن را مسرور يا غمآلود كند ، شامل مىشود .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 169
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦٩