تفسير :
عدالت شرط تعدد همسر
از جمله اى كه در پايان آيه قبل گذشت و در آن دستور به احسان و تقوى و پرهيزگارى داده شده بود ، يك نوع تهديد در مورد شوهران استفاده مىشود ، كه آنها بايد مراقب باشند كمترين انحرافى از مسير عدالت در مورد همسران خود پيدا نكنند ، اينجا است كه اين توهم پيش ميايد كه مراعات عدالت حتى در مورد محبت و علاقه قلبى امكانپذير نيست ، بنا بر اين در برابر همسران متعدد چه بايد كرد ؟ .
آيه مورد بحث به اين سؤال پاسخ مىگويد كه « عدالت از نظر محبت ، در ميان همسران امكانپذير نيست ، هر چند در اين زمينه كوشش شود » .
( * ( وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ) * ) .
از جمله و لو حرصتم استفاده مىشود كه در ميان مسلمانان ، افرادى بودند كه در اين زمينه سخت كوشش مىكردند و شايد علت كوشش آنها دستور مطلق به عدالت در آيه 3 همين سوره بوده است ، آنجا كه ميفرمايد :
فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً .
بديهى است يك قانون آسمانى نميتواند بر خلاف فطرت باشد ، و يا تكليف به « ما لا يطاق » كند ، و از آنجا كه محبتهاى قلبى ، عوامل مختلفى دارد كه بعضا از اختيار انسان بيرون است ، دستور به رعايت عدالت در مورد آن داده نشده است ، ولى نسبت به اعمال و رفتار و رعايت حقوق در ميان همسران كه براى انسان ، امكانپذير است روى عدالت تاكيد شده است .
در عين حال براى اينكه مردان از اين حكم ، سوء استفاده نكنند بدنبال