پيش دارد راه بازگشت و توبه كه اثر آن در شستشوى گناه در چند آيه پيش بيان گرديد ، راه ديگر ، راه لجاجت و عناد است كه به نتيجه شوم آن در اين آيه اشاره شده و مىفرمايد :
« كسى كه بعد از آشكار شدن حق از در مخالفت و عناد در برابر پيامبر ص در آيد و راهى جز راه مؤمنان انتخاب نمايد ، ما او را به همان راه كه مىرود مىكشانيم و در قيامت به دوزخ مىفرستيم و چه جايگاه بدى در انتظار او است » .
( * ( وَمَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَه الْهُدى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّه ما تَوَلَّى وَنُصْلِه جَهَنَّمَ وَساءَتْ مَصِيراً ) * ) .
بايد توجه داشت كه « يشاقق » از ماده « شقاق » بمعنى مخالفت آگاهانه توام با عداوت و دشمنى است ، و جمله * ( مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَه الْهُدى ) * :
« پس از روشن شدن هدايت و راه راست » نيز اين معنى را تاكيد مىكند و در واقع چنين افرادى سرنوشتى بهتر از اين نمىتوانند داشته باشند ، سرنوشتى كه هم عاقبت شوم در اين جهان و هم عاقبت دردناك در آن جهان دارد .
اما در اين جهان همانطور كه قرآن مىگويد : روز به روز در مسير غلط خود راسختر مىشوند و زاويه انحراف آنها از جاده حق ، با پيشروى در بيراهه بيشتر مىشود و اين سرنوشتى است كه خود آنها براى خويشتن انتخاب كردهاند ، و بنائى است كه پايه گذارى آن به دست خودشان شده است و بنا بر اين هيچگونه ستمى در باره آنها به عمل نيامده ، و اين كه مىفرمايد : * ( نُوَلِّه ما تَوَلَّى ) * : « ما او را به همان راه كه مىرود مىكشانيم » اشاره به همين سلب توفيق معنوى ، و عدم تشخيص حق و پيشروى در بيراهه است ( شرح اين موضوع را در تفسير هدايت و ضلالت در جلد اول صفحه 50 بيان كردهايم ) .
و آنجا كه مىگويد « * ( نُصْلِه جَهَنَّمَ ) * » اشاره به سرنوشت آنها در رستاخيز است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 129
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٩