و تو را حفظ كرد .
( وَلَوْ لا فَضْلُ اللَّه عَلَيْكَ وَرَحْمَتُه لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ ) .
آنها مىخواستند با متهم ساختن يك فرد بىگناه و سپس كشيدن پيامبر ص به اين ماجرا ، هم ضربه اى به شخصيت اجتماعى و معنوى پيامبر ص بزنند و هم اغراض سوء خود را در باره يك مسلمان بىگناه عملى سازند ، ولى خداوندى كه حافظ پيامبر خويش است ، نقشههاى آنها را نقش بر آب كرد .
بعضى براى اين آيه شان نزول ديگرى ذكر كردهاند و آن اينكه هيئتى از طايفه « بنى ثقيف » خدمت پيامبر ص آمده و گفتند ما با دو شرط با تو بيعت مىكنيم نخست اينكه بتهاى خود را با دست خود نشكنيم و ديگر اينكه بر ما مهلت دهى تا يك سال ديگر بت « عزى » را پرستش كنيم ! ، خداوند به پيامبر ص خود دستور داد كه در برابر پيشنهادهاى آنها به هيچوجه انعطافى نشان ندهد ، آيه فوق نازل شد و به پيامبر اعلام كرد كه لطف خدا او را در برابر اين وسوسهها حفظ مىكند .
سپس قرآن مىگويد : اينها فقط خود را گمراه مىكنند و هيچگونه زيان به تو نمىرسانند « .
( وَما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَما يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ ) سرانجام علت مصونيت پيامبر ص را از گمراهى و خطا و گناه ، چنين بيان مىكند كه « خدا ، كتاب و حكمت بر تو نازل كرد و آنچه را نميدانستى به تو آموخت » .
( وَأَنْزَلَ اللَّه عَلَيْكَ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ ) .
و در پايان آيه مىفرمايد : « فضل خداوند بر تو بسيار بزرگ بوده است » ( وَكانَ فَضْلُ اللَّه عَلَيْكَ عَظِيماً ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 122
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٢