شما اين دستورات را به كار بنديد و مطمئن باشيد پيروزى با شما است « زيرا خداوند براى كافران مجازات خوار كننده اى آماده كرده است » .
( * ( إِنَّ اللَّه أَعَدَّ لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً ) * ) .
در اينجا به چند نكته بايد توجه داشت :
1 - روشن است كه منظور از بودن پيامبر ص در ميان مسلمانان براى بپاداشتن نماز خوف اين نيست كه انجام اين نماز مشروط به وجود شخص پيامبر ص است ، بلكه منظور وجود امام و پيشوايى براى انجام جماعت در ميان سربازان و مجاهدان است ، و لذا على ع و امام حسين ع نيز نماز خوف بجاى آوردند و حتى جمعى از فرماندهان لشگرهاى اسلامى همانند حذيفه اين برنامه اسلامى را به هنگام لزوم انجام دادند ( 1 ) .
2 - در آيه به گروه اول دستور مىدهد كه اسلحه را به هنگام نماز خوف داشته باشند ولى به گروه دوم مىگويد وسائل دفاعى ( مانند زره ) و اسلحه را هيچ كدام به زمين نگذارند .
ممكن است تفاوت اين دو گروه بخاطر آن باشد كه بهنگام انجام نماز توسط دسته اول دشمن هنوز كاملا آگاه از برنامه نيست و لذا احتمال حمله ضعيفتر است ولى در مورد دسته دوم كه دشمن متوجه انجام مراسم نماز مىشود ، احتمال هجوم بيشتر است .
3 - منظور از حفظ امتعه اين است كه علاوه بر حفظ خويش بايد مراقب حفظ وسائل ديگر جنگى و وسائل سفر و مواد غذايى و حيواناتى كه براى تغذيه همراه داريد نيز باشيد .
4 - ميدانيم كه نماز جماعت در اسلام واجب نيست ولى از مستحبات فوق العاده مؤكد است و آيه فوق يكى از نشانههاى زنده تاكيد اين برنامه اسلامى است كه حتى در ميدان جنگ براى انجام آن از روش نماز خوف استفاده
هامش
( 1 ) كنز العرفان جلد اول صفحه 191 .