3 - در آيه مورد بحث چنان كه ضمن تفسير آن خواهيم گفت ، حكم تحريم ربا صريحا ذكر شده ، اما تنها به يك نوع از انواع ربا كه نوع شديد و فاحش آن است اشاره شده است .
4 - بالآخره در سوره بقره آيات 275 تا 279 هر گونه رباخوارى به شدت ممنوع اعلام شده و در حكم جنگ با خدا ذكر گرديده است .
* ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً ) * . . .
گفتيم در اين آيه اشاره به تحريم رباى فاحش شده و با تعبير « اضعافا مضاعفه » بيان گرديده است . منظور از رباى فاحش اين است كه سرمايه به شكل تصاعدى در مسير ربا سير كند يعنى سود در مرحله نخستين با اصل سرمايه ضميمه شود و مجموعا مورد ربا قرار گيرند ، و به همين ترتيب در هر مرحله ، « سود به اضافه سرمايه » ، سرمايه جديدى را تشكيل دهد ، و به اين ترتيب در مدت كمى از راه تراكم سود مجموع بدهى بدهكار به چندين برابر اصل بدهى افزايش يابد و به كلى از زندگى ساقط گردد .
به طورى كه از روايات و تواريخ استفاده مىشود در زمان جاهليت معمول بود كه اگر بدهكار در راس مدت نمىتوانست بدهى خود را بپردازد از طلبكار تقاضا مىكرد كه مجموع سود و اصل بدهى را به شكل سرمايه جديدى به او قرض بدهد و سود آن را بگيرد ! ، در عصر ما نيز در ميان رباخواران اين رباخوارى بسيار ظالمانه فراوان است .
* ( وَاتَّقُوا اللَّه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ) * در پايان آيه مىفرمايد : « اگر مىخواهيد رستگار شويد بايد تقوا را پيشه كنيد و از اين گناه بپرهيزيد » .
* ( وَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ ) * اين آيه مجددا حكم تقوا را تاكيد كرده و از آتشى كه در انتظار كافران
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 88
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٨