پروردگار و از ناحيه اوست .
سپس در دنباله آيه راه بازگشت را به روى گناهكاران و آنها كه به طاغوت مراجعه كردند ، و يا به نحوى از انحاء مرتكب گناهى شدند ، گشوده و مىفرمايد :
« اگر آنها هنگامى كه به خويش ستم كردند ، به سوى تو مىآمدند و از خدا طلب آمرزش مىنمودند و پيامبر هم براى آنها طلب آمرزش مينمود ، خدا را توبه پذير و مهربان مىيافتند ( * ( وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّه وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّه تَوَّاباً رَحِيماً ) * ) .
قابل توجه اينكه قرآن به جاى اينكه بگويد : نافرمانى خدا كردند و مراجعه به داوران جور نمودند مىگويد * ( إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ) * : « هنگامى كه به خويش ستم كردند » ! اشاره به اينكه فايده اطاعت فرمان خدا و پيامبر ص متوجه خود شما مىشود ، و مخالفت با آن در واقع يك نوع ستم به خويشتن است ، زيرا زندگى مادى شما را به هم مىريزد و از نظر معنوى مايه عقبگرد شما است .
از اين آيه ضمنا پاسخ كسانى كه توسل جستن به پيامبر و يا امام را يك نوع شرك مىپندارند روشن مىشود ، زيرا اين آيه صريحا مىگويد كه آمدن به سراغ پيامبر ص و او را بر در درگاه خدا شفيع قرار دادن ، و وساطت و استغفار او براى گنهكاران مؤثر است ، و موجب پذيرش توبه ، و رحمت الهى است .
اگر وساطت و دعا و استغفار و شفاعت خواستن از پيامبر ص شرك بود چگونه ممكن بود كه قرآن چنين دستورى را به گنهكاران بدهد ! منتها افراد خطاكار بايد نخست خود توبه كنند و از راه خطا برگردند ، سپس براى قبول توبه خود از استغفار پيامبر ص نيز استفاده كنند .
بديهى است پيامبر ص آمرزنده گناه نيست ، او تنها مىتواند از خدا طلب آمرزش كند و اين آيه پاسخ دندان شكنى است به آنها كه اين گونه وساطت را انكار مىكنند ( دقت كنيد ) جالب توجه اينكه قرآن نمىگويد : تو براى آنها استغفار كن بلكه مىگويد
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 451
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥١