خود دور مىسازيم همانطور كه اصحاب سبت ( 1 ) را دور ساختيم « ( * ( أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ ) * ) .
در اينجا سؤالى پيش مىآيد كه اين دو تهديد چه تفاوتى با هم دارد كه با لفظ « او » به معنى « يا » عطف به يكديگر شدهاند ؟
بعضى از مفسران معتقدند كه تهديد نخست ، جنبه معنوى دارد و تهديد دوم جنبه ظاهرى و مسخ جسمانى ، به قرينه اينكه خداوند در اين آيه مىفرمايد :
« همانطور كه اصحاب سبت را از رحمت خود دور ساختيم اينها را نيز از رحمت خود دور خواهيم ساخت » و مىدانيم كه اصحاب سبت ( چنان كه به خواست خدا در سوره اعراف خواهد آمد ) از نظر ظاهرى مسخ شدند .
بعضى ديگر معتقدند كه اين لعن و دورى از رحمت خدا نيز جنبه معنوى داشت با اين تفاوت كه تهديد اول اشاره به انحراف و گمراهى و عقب گرد آنها است ، و تهديد دوم به معنى نابودى و هلاكت ( يكى از معانى لعن همان هلاكت است ) .
خلاصه اينكه اهل كتاب با اصرار و پافشارى در مخالفت با حق عقب گرد و سقوط مىكنند و يا نابود مىشوند .
سؤال ديگرى در اينجا پيش مىآيد و آن اينكه آيا اين تهديد در باره آنها عملى شد يا نشد ؟
شك نيست كه تهديد اول در مورد بسيارى از آنها و تهديد دوم در باره بعضى از آنها عملى گرديد و حد اقل جمع زيادى از آنها در جنگهاى اسلامى در هم كوبيده شدند و قدرتشان بر باد رفت ، تاريخ دنيا نشان مىدهد كه آنها بعد از آن نيز در
هامش
( 1 ) - اصحاب سبت همانطور كه شرح سرگذشت آنها در سوره اعراف ذيل آيات 163 تا 166 خواهد آمد ، جمعى از يهود بودند كه در روز شنبه كه موظف به تعطيل كسب و كار بودند بر خلاف فرمان پيامبر خود به ماهىگيرى پرداختند و طغيان را به حد نهايت رساندند و به مجازات دردناكى گرفتار شدند .