الامر بالمعروف و النهى عن المنكر الا كنفثة فى بحر لجى
: « تمام كارهاى نيك و حتى جهاد در راه خدا در برابر امر بمعروف و نهى از منكر چون آب دهان است در برابر درياى پهناور » ! ( 1 ) اين همه تاكيدات به خاطر آن است كه اين دو وظيفه بزرگ در حقيقت ضامن اجراى بقيه وظائف فردى و اجتماعى است ، و در حكم روح و جان آنها محسوب مىشود ، و با تعطيل آنها تمام احكام و اصول اخلاقى ارزش خود را از دست خواهد داد .
4 - آيا امر به معروف موجب سلب آزادى است ؟
در پاسخ اين سؤال بايد گفت با اينكه به طور مسلم زندگانى دستجمعى براى افراد بشر فوائد و بركات فراوانى دارد و حتى اين نوع مزايا انسان را وادار به - زندگانى اجتماعى كرده است ، ولى در مقابل آن محدوديتهايى نيز براى او ببار مىآورد ، و چون در برابر فوائد بيشمار زندگى دستجمعى ضرر اين نوع محدوديتها جزئى و ناچيز است لذا بشر از روز اول تن به زندگى اجتماعى داده و محدوديتها را پذيرفته است ، و از آنجا كه در زندگى اجتماعى سرنوشت افراد بهم مربوط است ، و به اصطلاح افراد اجتماع در سرنوشت يكديگر اثر دارند حق نظارت در اعمال ديگران حق طبيعى و خاصيت زندگى دستجمعى است ، چنانچه اين مطلب به طرز جالبى در حديثى كه سابقا از پيامبر اكرم ص نقل كرديم آمده است . بنا بر اين انجام اين فريضه نه تنها با آزاديهاى فردى مخالف نيست ، بلكه وظيفه اى است كه افراد در مقابل يكديگر دارند .
5 - آيا امر به معروف توليد هرج و مرج نمىكند ؟
سؤال ديگرى كه در اينجا مطرح مىشود اين است كه : هر گاه بنا شود كه
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه كلمات قصار شماره - 374