مىورزند ، بلكه ديگران را نيز به آن دعوت مىكنند ( * ( الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ ) * ) .
علاوه بر اين سعى دارند آنچه را كه خدا به آنها مرحمت كرده ، مخفى كنند ، مبادا افراد اجتماع از آنها توقعى پيدا كنند ( * ( وَيَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّه مِنْ فَضْلِه ) * ) .
سپس سرانجام و عاقبت كار آنها را چنين بيان مىكند كه ما براى كافران عذاب خوار كننده اى مهيا ساختهايم ( * ( وَأَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً ) * ) شايد سر اين تعبير آن باشد كه « بخل » غالبا از كفر سرچشمه مىگيرد ، زيرا افراد بخيل ، در واقع ايمان كامل به مواهب بىپايان پروردگار و وعدههاى او نسبت به نيكوكاران ندارند ، فكر مىكنند كمك به ديگران آنها را بيچاره خواهد كرد .
و اينكه مىگويد : عذاب آنها خوار كننده است براى اين است كه جزاى « تكبر » و « خود برتربينى » را از اين راه ببينند .
ضمنا بايد توجه داشت كه بخل منحصر به امور مالى نيست ، بلكه گرفتگى در هر نوع موهبت الهى را شامل مىشود ، بسيارند كسانى كه در امور مالى بخيل نيستند ولى در علم و دانش و مسائل ديگرى از اين قبيل بخل مىورزند ! در آيه دوم به يكى ديگر از صفات متكبران خود خواه اشاره كرده ، مىفرمايد :
* ( وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَّاسِ وَلا يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَلا بِالْيَوْمِ الآخِرِ ) * . . . :
« آنها كسانى هستند كه اگر انفاقى مىكنند به خاطر تظاهر و نشان دادن به مردم و كسب شهرت و مقام است ، و هدف آنها خدمت به خلق ، و جلب رضايت خالق ، نيست به همين دليل در موارد انفاق پايبند استحقاق طرف نيستند ، بلكه دائما در اين فكرند كه چگونه انفاق كنند تا بيشتر بتوانند از آن بهره بردارى به سود خود نموده ، و موقعيت خود را تثبيت كنند ، زيرا آنها ايمان به خدا و روز رستاخيز ندارند ، و به همين جهت در انفاقهايشان انگيزه معنوى نيست ، بلكه انگيزه آنها
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 386
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٨٦