و از امام صادق ع نقل شده كه فرمود :
حسن الجوار يعمر الديار و يزيد فى الاعمار
: « نيكى كردن همسايگان به يكديگر ، خانهها را آباد و عمرها را طولانى مىكند » ( 1 ) .
در جهان ماشينى كه همسايگان كوچكترين خبرى از هم ندارند و گاه مىشود دو همسايه حتى پس از گذشتن بيست سال نام يكديگر را نمىدانند اين دستور بزرگ اسلامى درخشندگى خاصى دارد ، اسلام اهميت فوق العاده اى براى مسائل عاطفى و تعاون انسانى قائل شده در حالى كه در زندگى ماشينى عواطف روز - بروز تحليل مىروند و جاى خود را به سنگدلى مىدهند .
8 - * ( وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ
سپس در باره كسانى كه با انسان دوستى و مصاحبت دارند ، توصيه مىكند .
ولى بايد توجه داشت كه « صاحب بالجنب » معنايى وسيعتر از دوست و رفيق دارد و در واقع هر كسى را كه به نوعى با انسان نشست و برخاست داشته باشد ، در بر مىگيرد خواه دوست دائمى باشد يا يك دوست موقت ( همانند كسى كه در اثناء سفر با انسان همنشين مىگردد ، و اگر مىبينيم در پاره اى از روايات « صاحب بالجنب » به رفيق سفر ( رفيقك فى السفر ) و يا كسى كه به اميد نفعى سراغ انسان مىآيد ( المنقطع اليك يرجو نفعك ) تفسير شده ، منظور اختصاص به آنها نيست بلكه بيان توسعه مفهوم اين تعبير است كه همه اين موارد را نيز در بر مىگيرد ، و به اين ترتيب آيه يك دستور جامع و كلى براى حسن معاشرت نسبت به تمام كسانى كه با انسان ارتباط دارند مىباشد ، اعم از دوستان واقعى ، و همكاران ، و همسفران ، و مراجعان ، و شاگردان ، و مشاوران ، و خدمتگزاران .
و در پاره اى از روايات « صاحب بالجنب » به « همسر » ، تفسير شده است ، چنان كه نويسندگان المنار و تفسير روح المعانى و قرطبى در ذيل آيه از على ع
هامش
( 1 ) - تفسير صافى صفحه 120 .