كنيد ، حق پدر و مادر از مسائلى است كه در قرآن مجيد زياد روى آن تكيه شده و كمتر موضوعى است كه اين قدر مورد تاكيد واقع شده باشد ، و در چهار مورد از قرآن ، بعد از توحيد قرار گرفته است ( 1 ) .
از اين تعبيرهاى مكرر استفاده مىشود كه ميان اين دو ارتباط و پيوندى است و در حقيقت چنين است چون بزرگترين نعمت ، نعمت هستى و حيات است كه در درجه اول از ناحيه خدا است ، و در مراحل بعد به پدر و مادر ارتباط دارد ، زيرا كه فرزند ، بخشى از وجود پدر و مادر است ، بنا بر اين ترك حقوق پدر و مادر ، هم دوش شرك به - خدا است .
در باره حقوق پدر و مادر بحثهاى مشروحى داريم كه در ذيل آيات مناسب در سوره اسراء و لقمان به خواست خدا خواهد آمد .
3 - * ( وَبِذِي الْقُرْبى
سپس دستور به نيكى كردن نسبت به همه خويشاوندان مىدهد و اين موضوع نيز از مسائلى است كه در قرآن تاكيد فراوان در باره آن شده است ، گاهى به عنوان « صله رحم » ، و گاهى به عنوان « احسان و نيكى » به آنها ، در واقع اسلام مىخواهد به اين وسيله علاوه بر پيوند وسيعى كه در ميان تمام افراد بشر به وجود آورده ، پيوندهاى محكمترى در ميان واحدهاى كوچكتر و متشكلتر ، بنام « فاميل » و « خانواده » به وجود آورد تا در برابر مشكلات و حوادث يكديگر را يارى دهند و از حقوق هم دفاع كنند .
4 - * ( وَالْيَتامى
سپس اشاره به حقوق « ايتام » كرده ، و افراد با ايمان را توصيه به نيكى در حق آنها مىكند ، زيرا در هر اجتماعى بر اثر حوادث گوناگون هميشه كودكان يتيمى وجود دارند كه فراموش كردن آنها نه فقط وضع آنان را به خطر مىافكند ، بلكه وضع اجتماع را نيز به خطر مىاندازد ، چون كودكان يتيم اگر بىسرپرست بمانند
هامش
( 1 ) - سوره بقره آيه 83 - سوره انعام آيه 151 - سوره اسراء آيه 23 ( علاوه بر آيه فوق )