را بيان مىكند ، نخست مىگويد كسانى كه قدرت ندارند كه با زنان آزاد ، ازدواج كنند مىتوانند با كنيزانى ازدواج نمايند كه مهر و ساير مخارج آنها معمولا سبكتر و سهلتر است ( 1 ) .
البته منظور از ازدواج با كنيزان اين نيست كه صاحب كنيز با كنيز ازدواج كند ، بلكه با شرائط خاصى كه در كتب فقهى ذكر شده مىتواند همانند همسر با او رفتار نمايد ، بنا بر اين منظور ازدواج افراد غير مالك با كنيز است .
ضمنا از تعبير به « مؤمنات » استفاده مىشود كه بايد حتما كنيز مسلمان باشد تا بتوان با او ازدواج كرد و بنا بر اين با كنيزان اهل كتاب ازدواج صحيح نيست .
جالب اينكه قرآن در اين آيه از كنيزان تعبير به « فتيات » كرده است كه جمع « فتاة » مىباشد و معمولا اين تعبير آميخته با احترام خاصى در مورد زنان است و غالبا در مورد دختران جوان به كار مىرود .
* ( وَاللَّه أَعْلَمُ بِإِيمانِكُمْ ) * اين جمله مىگويد شما براى تشخيص ايمان آنها مامور به ظاهر اظهارات آنان هستيد ، و اما در باره باطن و اسرار درونى آنان « خداوند به ايمان و عقيده شما آگاهتر است » .
* ( بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ ) * از آنجا كه بعضى در مورد ازدواج با كنيزان كراهت داشتند ، قرآن مىگويد شما همه از يك پدر و مادر به وجود آمدهايد « و بعضى از بعض ديگريد » بنا بر اين نبايد از ازدواج با كنيزان كه از نظر انسانى با شما هيچگونه تفاوتى ندارند و از نظر ارزش معنوى ، ارزش آنها مانند ديگران بسته به تقوى و پرهيزگارى آنان است ، كراهت داشته باشيد ، كه همه اعضاء يك پيكر محسوب مىشويد .
هامش
( 1 ) - كلمه طول ( بر وزن نوع ) در اصل از ماده « طول » ( بر وزن نور ) گرفته شده و به معنى توانايى و رسايى و امكانات مالى و مانند آن آمده است .