قرار ندهيد ، بخاطر اين كه قسمتى از آنچه را به آنها پرداختهايد تملك كنيد « .
ولى اين حكم استثنايى دارد كه در جمله * ( إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ) * به آن اشاره شده است و آن اين كه اگر آنها مرتكب عمل زشت و ننگينى گردند شوهران مىتوانند آنها را تحت فشار قرار دهند ، تا مهر خود را حلال كرده و طلاق بگيرند و در حقيقت اين كار يك نوع مجازات و شبيه به گرفتن غرامت در برابر كارهاى نارواى اين دسته از زنان است .
آيا منظور از فاحشه مبينه ( عمل زشت آشكار ) در آيه فوق ، خصوص اعمال منافى عفت است يا هر گونه ناسازگارى شديد ؟ در ميان مفسران گفتگو است ، ولى در حديثى كه از امام باقر ع نقل شده تصريح گرديده كه هر گونه مخالفت شديد زن و نافرمانى و ناسازگارى او را شامل مىشود ( 1 ) ( البته منظور هر مخالفت جزئى نيست زيرا در مفهوم كلمه « فاحشه » اهميت و فوق العادگى افتاده است و ذكر كلمه « مبينه » نيز آن را تاكيد مىكند ) .
3 - با آنها بطور شايسته معاشرت كنيد - با جمله * ( وَعاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ ) * دستور معاشرت شايسته و رفتار انسانى مناسب با زنان را صادر مىكند ، و بدنبال آن اضافه مىنمايد * ( فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَيَجْعَلَ اللَّه فِيه خَيْراً كَثِيراً ) * يعنى حتى اگر بجهاتى از همسران خود رضايت كامل نداشته باشيد و بر اثر امورى آنها در نظر شما ناخوش آيند باشند ، فورا تصميم به جدايى و يا بد رفتارى نگيريد و تا آنجا كه در قدرت داريد مدارا كنيد « زيرا ممكن است شما در تشخيص خود گرفتار اشتباه شده باشيد ، و آنچه را نمىپسنديد خداوند در آن خير و بركت و سود فراوانى قرار داده باشد » بنا بر اين تا كارد به استخوان شما نرسد سزاوار است معاشرت به معروف و رفتار شايسته را ترك نكنيد بخصوص اينكه بسيار مىشود كه همسران در باره يكديگر گرفتار سوء ظنهاى بى دليل و حب و بغضهاى بى جهت مىگردند و قضاوتهاى آنها در اين حال غالبا نادرست مىباشد ، تا آنجا كه خوبىها
هامش
( 1 ) - تفسير نور الثقلين ج 1 صفحه 257 .