تفسير : يك حكم اخلاقى
* ( وَإِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُوا الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْه ) * اين آيه مسلما بعد از قانون تقسيم ارث نازل شده زيرا ميگويد : هر گاه در مجلس تقسيم ارث ، خويشاوندان و يتيمان و مستمندان حاضر شدند چيزى از آن به - آنها بدهيد » بنا بر اين محتواى آيه يك حكم اخلاقى و استحبابى در باره طبقاتى است كه با وجود طبقات نزديكتر ، از ارث بردن محرومند ، آيه مىگويد : « اگر در مجلس تقسيم ارث ، جمعى از خويشاوندان درجه 2 يا 3 و همچنين بعضى از يتيمان و مستمندان حضور داشته باشند چيزى از مال به آنها بدهيد ، و به اين ترتيب جلو تحريك حس حسادت و كينه توزى آنها را كه ممكن است بر اثر محروم بودن از ارث شعله ور گردد بگيريد و پيوند خويشاوندى انسانى خود را به اين وسيله محكم كنيد .
گرچه كلمه « يتامى » و « مساكين » بطور مطلق ذكر شده ولى ظاهرا منظور از آن ايتام و نيازمندان فاميل است زيرا طبق قانون ارث ، با بودن طبقات نزديكتر طبقات دور تر ، از ارث بردن محرومند ، بنا بر اين اگر آنها در چنان جلسه اى حاضر باشند سزاوار است هديه مناسبى ( كه تعيين مقدار آن فقط بستگى به اراده وارثان دارد و از مال وارثان كبير خواهد بود ) به آنها داده شود .
جمعى از مفسران احتمال دادهاند كه منظور از ايتام و مساكين در آيه هر گونه يتيم و نيازمندى است خواه از خويشاوندان ميت باشد يا غير آنها ولى اين احتمال بعيد به نظر مىرسد زيرا افراد بيگانه معمولا راهى در اين جلسات فاميلى ندارند .
بعضى از مفسران نيز معتقدند كه آيه ، يك حكم وجوبى را بيان مىكند نه استحبابى ولى آن هم نيز بعيد است زيرا اگر آنها حق واجبى داشتند لازم بود