به همه مسلمانان است معنى آيه چنين مىشود كه شما براى دورى از ستم كردن در حق دختران يتيم ميتوانيد از ازدواج آنها خوددارى كنيد و با زنانى ازدواج نمائيد كه موقعيت اجتماعى و فاميلى آنها به شما اجازه ستم كردن را نميدهد و ميتوانيد از آنها دو نفر يا سه نفر يا چهار نفر به همسرى خود انتخاب كنيد . منتها چون مخاطب ، همه مسلمانان بوده است تعبير به دو تا دو تا و مانند آن شده است .
و گرنه جاى ترديد نيست كه حد اكثر تعدد زوجات ( آن هم با فراهم شدن شرائط خاصش ) بيش از چهار نفر نيست .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه « واو » در جمله بالا به معنى « او » ( يا ) مىباشد نه اينكه منظور اين باشد كه شما مىتوانيد دو همسر به اضافه سه همسر به - اضافه چهار همسر كه مجموع آنها نه نفر مىشود انتخاب كنيد زيرا اگر منظور اين بود بايد صريحا عدد نه ذكر شود نه به اين صورت از هم گسسته و پيچيده بعلاوه از نظر فقه اسلام اين مسئله جزو ضروريات است كه زائد بر چهار همسر مطلقا ممنوع است .
به هر حال آيه فوق دليل صريحى است بر مسئله جواز تعدد زوجات منتها با شرائطى كه به زودى به آن اشاره خواهد شد .
* ( فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً ) * سپس بلا فاصله مىگويد : اين در صورت حفظ عدالت كامل است ، اما اگر نميتوانيد عدالت را رعايت كنيد به همان يك همسر اكتفاء نمائيد تا از ظلم و ستم بر ديگران بر كنار باشيد .
* ( أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ) * - و يا بجاى انتخاب همسر دوم از كنيزى كه مال شما است استفاده كنيد زيرا شرائط آنها سبكتر است ( اگر چه آنها نيز بايد از حقوق حقه خود برخوردار باشند ) .
* ( ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا ) * - اين كار ( انتخاب يك همسر و يا انتخاب كنيز ) از ظلم و ستم و انحراف از عدالت ، بهتر جلوگيرى مىكند ، ( در باره مسئله بردگى و
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 254
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٤