اسلام به كسى وعده نجات قطعى نميدهد و وعده آن آميخته با ترديد است زيرا بسيارى از اين وعدهها با كلمه « لعل » شروع شده است .
پاسخ :
اتفاقا اين تعبير يكى از نشانههاى عظمت و واقعبينى و واقعگويى قرآن مجيد است زيرا قرآن اين كلمه را در جايى به كار مىبرد كه گرفتن نتيجه احتياج به شرائطى دارد كه به وسيله كلمه « لعل » اشاره اجمالى به آن شرائط شده است مثلا سكوت كردن به هنگام شنيدن آيات قرآن و گوش فرا دادن به مضمون آيات به تنهايى كافى نيست كه انسان مشمول رحمت الهى شود بلكه علاوه بر آن ، درك و فهم آيات و به كار بستن آنها نيز لازم است و لذا قرآن ميگويد : و اذا قرء الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَه وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ( اعراف - 204 ) يعنى هنگامى كه قرآن خوانده مىشود گوش فرا دهيد و خاموش باشيد شايد مشمول رحمت شويد .
اگر قرآن ميگفت حتما مشمول رحمت خواهيد شد دور از واقعبينى بود زيرا همانطور كه گفتيم اين موضوع شرائط ديگرى هم دارد ولى هنگامى كه ميگويد « شايد » سهم ساير شرايط محفوظ مانده است ، ولى عدم توجه به اين حقيقت موجب خرده گيرى بر اين آيات شده و حتى بعضى از دانشمندان ما نيز معتقد شدهاند كه « لعل » در اين گونه موارد معنى « شايد » نمىدهد در حالى كه اين سخن نيز يك نوع خلاف ظاهر بدون دليل است ( دقت كنيد ) .
در آيه مورد بحث با اينكه اشاره به چهار ماده مهم از عالىترين دستورهاى اسلامى شده باز براى اينكه از بقيه برنامههاى سازنده اسلامى غفلت نشود كلمه « لعل » را به كار برده است .
به هر حال اگر مسلمانان امروز ، آيه فوق را به عنوان يك شعار اسلامى در