است كه براى تحريك حد اكثر عواطف مردم از آن چنين تعبير شده است ) دعوت نمود .
فرستاده پيامبر ص به خانه اى كه مركز تدريس مذهبى يهوديان بود و بيت المدارس نام داشت وارد شد ، و نامه را بدست « فنحاص » دانشمند بزرگ يهود داد ، او پس از مطالعه نامه ، با لحن استهزا آميزى گفت : اگر سخنان شما راست باشد ، بايد گفت : خدا فقير است و ما غنى و بىنياز ! زيرا اگر او فقير نبود ، از ما قرض نمىخواست ! ( اشاره به آيه « مَنْ ( ذَا الَّذِي ) يُقْرِضُ اللَّه قَرْضاً حَسَناً » ) ( 1 ) بعلاوه محمد ص معتقد است ، خدا شما را از رباخوارى نهى كرده ، در حالى كه خود او در برابر انفاقها بشما وعده ربا و فزونى ميدهد ! ( اشاره به آيه « يُرْبِي الصَّدَقاتِ » ) ( 2 ) .
ولى بعدا « فنحاص » انكار كرد كه چنين سخنانى را گفته باشد در اين موقع آيات فوق نازل گشت ( 3 ) .
تفسير :
آيه نخست مىگويد : « خدا سخن كفر آميز يهود را كه مىگفتند : « خداوند فقير است و ما غنى هستيم شنيد » اگر در برابر مردم آن را انكار كنند ، در پيشگاه خدا كه همه سخنان را مىشنود قابل انكار نيست ، او حتى امواج صوتى فوق العاده ضعيف يا بسيار نيرومندى كه گوشهاى آدمى از درك آن عاجز است مىشنود ، ( * ( لَقَدْ سَمِعَ اللَّه قَوْلَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّه فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِياءُ ) * ) .
بنا بر اين انكار آنها بيهوده است سپس مىگويد : سنكتب ما قالوا : « يعنى
هامش
( 1 ) - حديد - 11 .
( 2 ) - بقره - 276 .
( 3 ) - اسباب النزول واقدى صفحه 99 و تفسير روح البيان ذيل همين آيه .