فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِه فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ : هنگامى كه پندهايى را كه به آنها داده شده بود ، فراموش كردند درهاى هر خيرى به روى آنان گشوديم تا شاد شوند ، ناگهان هر آنچه داده بوديم از آنها بازگرفتيم ، لذا فوق العاده ناراحت و غمگين شدند .
( انعام آيه 44 ) .
در حقيقت اين گونه اشخاص ، همانند كسى هستند كه از درختى ، ظالمانه بالا ميروند ، هر قدر بالاتر ميرود خوشحالتر مىشود تا آن هنگام كه بقله درخت ميرسد ، ناگهان طوفانى ميوزد و از آن بالا چنان سقوط مىكند كه تمام استخوانهاى او در هم مىشكند .
يك نكته ادبى
از آنچه در تفسير آيه گفتيم روشن مىشود كه « لام » در * ( لِيَزْدادُوا إِثْماً ) * « لام عاقبت » است نه « لام غايت » ، توضيح اينكه : گاهى لام در لغت عرب در موردى به كار ميرود كه محبوب و مطلوب انسان است مانند . . . لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ : « قرآن را براى اين بسوى تو فرستاديم كه مردم را از تاريكى به - روشنايى دعوت كنى » ( ابراهيم آيه 1 ) .
بديهى است هدايت مردم مطلوب و محبوب خدا است .
ولى گاهى كلمه لام در جايى به كار مىرود كه هدف شخص و محبوب او نيست ، اما نتيجه عمل او است مانند لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَحَزَناً : « فرعونيان موسى را از آب گرفتند ، تا سرانجام ، دشمن آنها گردد » ( قصص - 8 ) .
مسلما آنها براى اين هدف او را از آب نگرفتند ، اما اين موضوع نتيجه كارشان بود .
اين دو تعبير مختلف نه تنها در ادبيات عرب ، بلكه در ادبيات ساير زبانها