تعميم دارد و همه شهدا حتى شهداى بدر را كه چهارده نفر بودند شامل مىشود و لذا در حديثى از امام باقر ع نقل شده كه فرمود : آيات در باره شهداى احد و بدر هر دو نازل شده است ( 1 ) .
ابن مسعود از پيامبر اكرم ص نقل مىكند كه خداوند به ارواح شهيدان احد خطاب كرد و از آنها پرسيد : چه آرزويى داريد ؟ آنها گفتند : پروردگارا ! ما بالاتر از اين چه آرزويى ميتوانيم داشته باشيم ، كه غرق نعمتهاى جاويدان توايم و در سايه عرش تو مسكن داريم ، تنها تقاضاى ما اين است كه بار ديگر بجهان برگرديم و مجددا در راه تو شهيد شويم ، خداوند فرمود : فرمان تخلفناپذير من اين است كه كسى دوباره به دنيا بازنگردد ، عرض كردند : حالا كه چنين است تقاضاى ما اين است كه سلام ما را به پيامبر ص برسانى و به بازماندگانمان ، حال ما را بگويى و از وضع ما به آنها بشارت دهى كه هيچگونه نگران نباشند در اين هنگام آيات فوق نازل شد .
بهر حال چنين به نظر ميرسد كه جمعى از افراد سست ايمان بعد از حادثه احد مىنشستند و بر دوستان و بستگان خود كه در احد شهيد شده بودند ، تاسف مىخوردند كه چرا آنها مردند و نابود شدند ، مخصوصا هنگامى كه به نعمتى مىرسيدند و جاى آنها را خالى ميديدند بيشتر ناراحت مىشدند ، با خود مىگفتند ما اين چنين در ناز و نعمتيم اما برادران و فرزندان ما در قبرها خوابيدهاند و دستشان از همه جا كوتاه است .
اين گونه افكار و اين گونه سخنان علاوه بر اين كه نادرست بود و با واقعيت تطبيق نمىكرد ، در تضعيف روحيه بازماندگان بى اثر نبود .
آيات فوق ، خط بطلان بر اين گونه افكار كشيده و مقام ، شامخ و بلند شهيدان را ياد كرده است و مىگويد : * ( لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّه أَمْواتاً ) * ، در اينجا روى سخن فقط به پيامبر ص است تا ديگران حساب خود را بكنند
هامش
( 1 ) - تفسير عياشى بنا به نقل تفسير نور الثقلين جلد اول صفحه 409 .