در راه خدا خوددارى خواهيد كرد و آنها به هدف خود نائل مىشوند ، ولى شما اين كار را نكنيد و با روحيه قوى به ميدان جهاد برويد تا اين حسرت بر دل منافقان براى هميشه بماند .
سپس قرآن به سمپاشى آنها سه پاسخ منطقى مىدهد :
1 - مرگ و حيات در هر حال بدست خدا است و مسافرت و يا حضور در ميدان جنگ نمىتواند مسير قطعى آن را تغيير دهد و خدا از همه اعمال بندگان با خبر است . ( * ( وَاللَّه يُحْيِي وَيُمِيتُ وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ) * ) .
2 - تازه اگر در راه خدا بميريد يا كشته شويد و به گمان منافقان مرگى زودرس دامن شما را بگيرد چيزى از دست ندادهايد زيرا آمرزش و رحمت پروردگار از تمام اموالى كه شما يا منافقان با ادامه حيات براى خود جمعآورى مىكنيد بالاتر است ( * ( وَلَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّه أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّه وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ ) * ) .
اصولا نبايد اين دو را با هم مقايسه كرد ولى در برابر افكار پستى كه چند روز زندگى و ثروتاندوزى را بر افتخار جهاد و شهادت مقدم مىداشتند راهى جز اين نبود كه بگويد : آنچه را شما از طريق شهادت يا مردن در راه خدا بدست مىآوريد بهتر است از آنچه كافران از راه زندگى نكبتبار و آميخته با شهوات و دنياپرستى خويش جمعآورى مىكنند .
3 - از همه گذشته مرگ به معنى فنا و نابودى نيست كه اين قدر از آن وحشت داريد بلكه دريچه اى است به سوى زندگانى ديگرى در سطحى بسيار وسيعتر و آميخته با ابديت ( * ( وَلَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لإِلَى اللَّه تُحْشَرُونَ ) * ) « اگر بميريد و يا كشته شويد به سوى خدا بازمىگرديد » .
قابل توجه اينكه در آيات فوق مردن در مسافرت در رديف شهادت در راه خدا ذكر شده است زيرا منظور از آن مسافرتهايى بوده كه در راه خدا و براى خدا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 138
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٨