سابق متروك شده ، و معنى تازه اى مساوى « چه بسيار » پيدا كرده است .
« ربيون » جمع « ربى » ( بر وزن ملى ) است و به كسى گفته مىشود كه ارتباط و پيوند او با خدا محكم باشد ، با ايمان ، دانشمند و با استقامت و با اخلاص باشد .
به دنبال حوادث احد آيه فوق با يادآورى شجاعت و ايمان و استقامت مجاهدان و ياران پيامبران گذشته مسلمانان را به شجاعت و فداكارى و پايدارى تشويق مىكند و ضمنا آن دسته اى را كه از ميدان احد فرار كردند سرزنش مىنمايد و مىگويد :
پيامبران بسيارى بودند كه خدا پرستان مبارزى در صف ياران آنها قرار داشتند .
سپس رفتار و گفتار آنها را چنين شرح مىدهد :
آنان به يارى پيامبران خود برخاستند و از تلفات سنگين و جراحات سخت و مشكلات طاقتفرسايى كه در راه خدا ديدند هرگز سست و ناتوان نشدند ، آنها در مقابل دشمن هيچگاه تضرع و زارى و خضوع و كرنش نكردند و تسليم نشدند ( * ( ما ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكانُوا ) * ) بديهى است خداوند همچنين افرادى را دوست دارد كه دست از مقاومت بر نمىدارند ( * ( وَاللَّه يُحِبُّ الصَّابِرِينَ ) * ) .
آنها به هنگامى كه احيانا بر اثر اشتباهات يا سستيها ، يا لغزشهايى گرفتار مشكلاتى در برابر دشمن مىشدند به جاى اينكه ميدان را به او بسپارند و يا تسليم شوند و يا فكر ارتداد و بازگشت به كفر در مغز آنها پيدا شود ، روى به درگاه خدا مىآوردند و ضمن تقاضاى عفو و بخشش از گناهان خود از پيشگاه خداوند تقاضاى صبر و استقامت و پايمردى مىكردند و مىگفتند : « * ( رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَإِسْرافَنا فِي أَمْرِنا وَثَبِّتْ أَقْدامَنا وَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ) * » : بار پروردگارا گناهان ما را بيامرز و از تندرويهاى ما درگذر ، و ما را ثابت قدم بدار و بر كافران پيروز بگردان . آنها با اين طرز تفكر و عمل به زودى پاداش خود را از خدا مىگرفتند هم پاداش اين جهان كه فتح و پيروزى بر دشمن بود و هم پاداش جهان ديگر ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 121
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢١