* ( يَشْرِي نَفْسَه ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّه وَاللَّه رَؤُفٌ بِالْعِبادِ ) * ) .
آن گروه مردمى خودخواه و خودپسند و لجوج و معاند بودند كه از راه نفاق در بين مردم آبرويى كسب مىكردند ، و در ظاهر خود را مؤمن و خيرخواه نشان مىدادند ، اما كردارشان پرده از روى گفتارشان بر مىداشت چرا كه جز فساد در زمين و نابود كردن حرث و نسل كار ديگرى نداشتند .
ولى اين گروه تنها با خدا معامله مىكنند و هر چه دارند حتى جان خود را به او مىفروشند و جز رضا و خشنودى او چيزى خريدار نيستند . و با فداكارى و ايثار آنهاست كه امر دين و دنيا اصلاح و حق زنده و پايدار مىشود و زندگى انسان گوارا و درخت اسلام بارور مىگردد .
جمله « * ( وَاللَّه رَؤُفٌ بِالْعِبادِ ) * » كه در حقيقت نقطه مقابل چيزى است كه در آيات قبل درباره منافقان مفسد فى الارض آمده بود « * ( فَحَسْبُه جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهادُ ) * » ممكن است اشاره به اين باشد كه خداوند در عين اينكه بخشنده جان به انسان است همان را خريدارى مىكند و بالاترين بها را كه همان خشنودى خويش است به انسان مىپردازد .
قابل توجه اينكه فروشنده « انسان » و خريدار خدا و متاع « جان » و بهاى معامله خشنودى ذات پاك اوست . در حالى كه در موارد ديگرى بهاى اين گونه معاملات را بهشت جاويدان و نجات از دوزخ ذكر كرده است مثلا مىفرمايد : إِنَّ اللَّه اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّه فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ، « خدا از مؤمنان جانها و مالهايشان را خريدارى مىكند كه بهشت از آن آنها باشد ، در راه خدا پيكار مىكنند مىكشند و كشته مىشوند » ( 1 ) و شايد به همين جهت است كه آيه مورد بحث با كلمه « من » تبعيضيه ( * ( وَمِنَ النَّاسِ ) * ) شروع شده يعنى تنها بعضى از مردم هستند كه قادرند به اين كار فوق العاده
هامش
( 1 ) سوره توبه ، آيه 111 .