آيات بحث در باره اسلام آغاز مىشود و توجه اهل كتاب و پيروان اديان گذشته را به آن جلب مىكند .
در آيه نخست مىفرمايد : « آيا آنها غير از آيين خدا مىطلبند » ؟ آيين او همين اسلام است ( * ( أَ فَغَيْرَ دِينِ اللَّه يَبْغُونَ ) * ) .
سپس مىافزايد : « تمام كسانى كه در آسمانها و زميناند چه از روى اختيار يا اجبار اسلام آوردهاند ( و در برابر فرمان او تسليماند ) و همه به سوى او باز گردانده مىشوند » بنا بر اين اسلام آيين همه جهان هستى و عالم آفرينش است ( * ( وَلَه أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ طَوْعاً وَكَرْهاً وَإِلَيْه يُرْجَعُونَ ) * ) .
در اينجا قرآن مجيد اسلام را به معنى وسيعى تفسير كرده و مىگويد : تمام كسانى كه در آسمان و زميناند و تمام موجوداتى كه در آنها وجود دارند مسلماناند يعنى در برابر فرمان او تسليماند زيرا روح اسلام همان تسليم در برابر حق است منتها گروهى از روى اختيار ( طوعا ) در برابر « قوانين تشريعى » او تسليماند و گروهى بى اختيار ( كرها ) در برابر « قوانين تكوينى » او .
توضيح اينكه : خداوند دو گونه فرمان در عالم هستى دارد يك سلسله از فرمانهاى او به صورت قوانين طبيعى و ما فوق طبيعى است كه بر موجودات مختلف اين جهان حكومت مىكند و همه آنها مجبورند در برابر آن زانو زنند و لحظه اى از اين قوانين سرپيچى نكنند و اگر فرضا سرپيچى كنند ممكن است محو و نابود گردند يك نوع « اسلام و تسليم » در برابر فرمان خدا است ، بنا بر اين اشعه آفتاب كه به درياها مىتابد و بخار آب كه از دريا بر مىخيزد و قطعات ابر كه به هم مىپيوندند دانههاى باران كه از آسمان فرو مىريزد ، درختانى كه بر اثر آن نمو مىكنند و گلها كه در پرتو آن شكفته مىشوند همه مسلماناند زيرا هر كدام در برابر قانونى كه آفرينش براى او تعيين كرده است تسليماند .
نوع ديگرى از فرمان خدا هست كه فرمان تشريعى ناميده مىشود يعنى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 643
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٤٣