وسيع و گسترده اى دارد كه هر گونه ياد دادن از طريق گفتار و كردار نسبت به افراد با سواد و بيسواد را شامل مىشود ولى درس خواندن به فراگيريهايى گفته مىشود كه از روى كتاب و دفترى باشد و به اصطلاح نسبت ميان اين دو عموم و خصوص مطلق است .
و به اين ترتيب هدف انبياء پرورش عالمان ربانى و مصلحان اجتماعى و افراد دانشمند و آگاه و مدير و مدبر بوده است .
آيه بعد تكميلى است نسبت به آنچه در آيه قبل آمد مىگويد : همانطور كه پيامبران مردم را به پرستش خويش دعوت نمىكردند ، به پرستش فرشتگان و ساير پيامبران هم دعوت نمىنمودند مىفرمايد : « و سزاوار نيست اينكه به شما دستور دهد فرشتگان و پيامبران را پروردگار خود انتخاب كنيد » ( * ( وَلا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلائِكَةَ وَالنَّبِيِّينَ أَرْباباً ) * ) .
اين جمله از يك سو پاسخى است به مشركان عرب كه فرشتگان را دختران خدا مىپنداشتند و نوعى ربوبيت براى آنها قايل بودند و با اين حال خود را پيرو آيين ابراهيم ع معرفى مىكردند . و از سوى ديگر پاسخى است به صائبان كه خود را پيرو يحيى ع مىدانستند ولى مقام فرشتگان را تا سر حد پرستش بالا مىبردند .
و نيز پاسخى است به يهود و نصارا كه عزير ع يا مسيح ع را فرزند خدا معرفى مىكردند و سهمى از ربوبيت را براى آنها قايل بودند .
آيه در پاسخ همه آنها مىگويد : هرگز ممكن نيست پيامبرى با آن علم و آگاهى الهى مردم را به ربوبيت غير خدا دعوت كند .
و در پايان آيه براى تاكيد بيشتر مىافزايد : « آيا شما را به كفر دعوت مىكند پس از آنكه مسلمان شديد » ( * ( أَ يَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ) * ) .
آيا ممكن است پيامبر خدا به كفر دعوت كند و به شما اجازه دهد او را
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 634
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٣٤