كوتاه باشد ، اين كوتاهى فاصله سبب خواهد شد كه بگويند آنها اسلام را چيز مهمى خيال مىكردند ، ولى از نزديك چيز ديگرى يافتند و لذا به سرعت از آن بازگشتند .
اين توطئه در افراد ضعيف النفس اثر قابل ملاحظه اى خواهد داشت به خصوص اينكه عده مزبور از دانشمندان يهود بودند ، و همه مىدانستند كه آنها نسبت به كتب آسمانى و نشانههاى آخرين پيامبر ، آشنايى كامل دارند ، و اين امر لا اقل پايههاى ايمان تازه مسلمانان را متزلزل مىسازد ، جمله « * ( لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ) * » نشان مىدهد كه آنها اميدوار به تاثير اين نقشه بودند .
ولى براى اينكه پيروان خود را از دست ندهند تاكيد كردند كه ايمان شما بايد تنها جنبه صورى داشته باشد « شما جز به كسى كه از آئينتان پيروى مىكند ( واقعا ) ايمان نياوريد » ( * ( وَلا تُؤْمِنُوا إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ دِينَكُمْ ) * ) .
از بعضى از تفاسير بر مىآيد كه « يهود خيبر » به « يهود مدينه » اين توصيه را كردند مبادا آنها كه نزديكتر به پيامبرند ، تحت تاثير او قرار گرفته ايمان بياورند ، زيرا گروهى از آنها عقيده داشتند نبوت تنها در نژاد يهود خواهد بود ، و اگر پيامبرى ظهور كند بايد از يهود باشد .
بعضى از مفسران ، جمله « * ( لا تُؤْمِنُوا ) * » را از ماده « ايمان » به معنى اطمينان و اعتماد گرفتهاند ( اين ماده به اين معنى نيز آمده است ) بنا بر اين منظور از جمله بالا اين است كه اين توطئه بايد كاملا محرمانه باشد و آن را جز به افراد يهود به ديگران - حتى مشركان - بازگو نكنيد ، مبادا اين سر فاش گردد و نقشه نقش بر آب شود ، ولى خداوند عالم و آگاه پرده از رازشان برداشت و آنها را رسوا ساخت ، تا درس عبرتى براى مؤمنان باشد و وسيله هدايتى براى كافران .
سپس در يك جمله معترضه كه از كلام خداوند است ، مىفرمايد : « به آنها بگو : هدايت تنها هدايت الهى است » و اين توطئههاى شما در برابر آن بى اثر است
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 615
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦١٥