ابراهيم ع به عنوان حنيف و مسلم ، مىفرمايد : « او هرگز از مشركان نبود » ( * ( وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) * ) .
تا هر گونه ارتباطى ميان ابراهيم و بت پرستان عرب را نفى كند .
سؤال :
در اينجا ممكن است گفته شود : اگر ابراهيم را نتوانيم پيرو آئين موسى ع و مسيح ع معرفى كنيم به طريق اولى نمىتوانيم او را مسلمان بدانيم ، زيرا او هزاران سال قبل از ظهور اسلام و پيغمبر اكرم ص بوده است ؟ پس چرا قرآن او را به عنوان مسلم معرفى كرده است ؟
پاسخ اين سؤال از نكته اى كه قبلا نيز به آن اشاره كردهايم روشن مىشود كه « مسلم » در اصطلاح قرآن به معنى خصوص پيروان پيامبر اسلام ص نيست بلكه اسلام به معنى وسيع كلمه ، همان تسليم در برابر فرمان حق و توحيد كامل و خالى از هر گونه شرك و بت پرستى است ، كه ابراهيم ع پرچمدار آن بود .
بنا بر آنچه گفته شد معلوم شد كه ابراهيم پيرو هيچ يك از اين آئينها نبوده ، تنها چيزى كه در اينجا باقى مىماند اين است كه چه كسانى مىتوانند رابطه و پيوند خود را با مكتب ابراهيم ع - به عنوان يك سند افتخار - اثبات كنند ، و به تعبير ديگر چگونه مىتوان خود را پيرو اين پيامبر بزرگ كه همه پيروان اديان الهى براى او عظمت قائل هستند دانست .
در آخرين آيه مورد بحث ، به اين معنى پرداخته و مىگويد : « سزاوارترين مردم به ابراهيم آنها هستند كه از او پيروى كردند و اين پيامبر ( پيامبر اسلام ) و كسانى كه به او ايمان آوردهاند مىباشند » ( * ( إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوه وَهذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا ) * ) .
بنا بر اين مساله قرابت و خويشاوندى و يا مساله نژاد كه پيروان اديان مختلف