نصارى وجود داشت ، و چون ادامه اين ارتباط ، براى مسلمين زيانبار بود ، مسلمانان از اين كار نهى شدند ، اين آيه در واقع يك درس مهم سياسى اجتماعى به مسلمانان مىدهد كه بيگانگان را به عنوان دوست و حامى و يار و ياور هرگز نپذيرند ، و فريب سخنان جذاب و اظهار محبتهاى به ظاهر صميمانه آنها را نخورند ، زيرا ضربههاى سنگينى كه در طول تاريخ بر افراد با ايمان و با هدف واقع شده در بسيارى از موارد از اين رهگذر بوده است .
تاريخچه استعمار مىگويد : هميشه ظالمان استثمارگر در لباس دوستى و دلسوزى و عمران و آبادى ظاهر شدهاند .
فراموش نبايد كرد ( واژه استعمار كه به معنى اقدام به عمران و آبادى است نيز از همين جا گرفته شده ) آنها به نام عمران و آبادى وارد مىشدند و هنگامى كه جاى پاى خود را محكم مىكردند ، بيرحمانه بر آن جامعه مىتاختند و همه چيز آنها را به يغما مىبردند .
جمله « * ( مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ) * » اشاره به اين است كه در زندگى اجتماعى هر كس نياز به دوستان و ياورانى دارد ، ولى افراد با ايمان بايد اولياى خود را از ميان افراد با ايمان انتخاب كنند و با وجود آنان چه نيازى به كفار بى رحم و ستمگر است ، و تكيه بر وصف ايمان و كفر ، اشاره به اين است كه اين دو از يكديگر بيگانه و آشتى ناپذيرند .
جمله « * ( فَلَيْسَ مِنَ اللَّه فِي شَيْءٍ ) * » اشاره به اين است كه : افرادى كه با دشمنان خدا پيوند دوستى و همكارى برقرار سازند ، ارتباطشان با خداوند و خدا پرستان گسسته مىشود .
سپس به عنوان يك استثناء از اين قانون كلى مىفرمايد : « مگر اينكه از آنها به پرهيزيد » و تقيه كنيد ( * ( إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً ) * ) .
همان تقيه اى كه براى حفظ نيروها و جلوگيرى از هدر رفتن قوا و امكانات و
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 499
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٩٩