پروردگار ، كشتن پيامبران ، بناحق و كشتن كسانى كه از برنامههاى پيامبران دفاع مىكردند و مردم را به عدالت دعوت مىنمودند ) و هر يك از اين گناهان به تنهايى كافى بود كه ثابت كند آنها تسليم فرمان حق نيستند ، بلكه صداى حقگويان را در گلو خفه مىكنند .
تعبير به « يكفرون » و « يقتلون » به صورت « فعل مضارع » اشاره به اين است كه كفر ورزيدن و كشتن انبياء و آمران به عدالت ، گويى جزئى از برنامه زندگى آنها شده بود و مستمرا آن را انجام داده و مىدهند ( توجه داشته باشيد كه فعل مضارع دليل بر استمرار است ) .
البته اين اعمال ، بيشتر روش يهود بود كه امروز نيز در اشكال ديگرى ادامه دارد ، ولى اين مانع از آن نخواهد بود كه مفهوم آيه عموميت داشته باشد .
سپس در دنباله اين آيه و آيه بعد ، به سه كيفر و سرنوشت شوم آنها اشاره مىكند : نخست عذاب اليم و دردناك بود كه در بالا گذشت .
ديگر اينكه مىفرمايد : « آنها كسانى هستند كه اعمال نيكشان در دنيا و آخرت نابود گشته » و اگر اعمال نيكى انجام دادهاند تحت تاثير گناهان بزرگ آنان اثر خود را از دست داده است ( * ( أُولئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ ) * ) .
ديگر اينكه « آنها در برابر مجازاتهاى سخت الهى هيچ يار و ياور ( و شفاعت كننده اى ) ندارند » ( * ( وَما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ ) * ) .
همانگونه كه در ذيل آيه 61 سوره بقره گفته شد ، تاريخ پر ماجراى يهود نشان مىدهد كه آنها علاوه بر انكار آيات الهى در كشتن پيامبران و مناديان حق ، فوق العاده جسور بودند ، و مجاهدانى را كه به حمايت آنها برمىخاستند از دم شمشير مىگذراندند ، مسلم است مجازاتهاى سه گانه بالا كه در باره آنها گفته شد در مورد همه كسانى كه اعمال شبيه آنها دارند جارى است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 479
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٧٩