ناديده گرفتند .
به همين دليل در پايان آيه سرنوشت آنها و امثال آنها را بيان كرده ، مىگويد :
« هر كس به آيات خدا كفر ورزد ( خدا حساب او را مىرسد زيرا ) خداوند حسابش سريع است » ( * ( وَمَنْ يَكْفُرْ بِآياتِ اللَّه فَإِنَّ اللَّه سَرِيعُ الْحِسابِ ) * ) .
آرى كسانى كه آيات الهى را بازيچه هوسهاى خود قرار دهند ، نتيجه كار خود را در دنيا و آخرت مىبينند ، خداوند به سرعت به حساب اعمال آنها رسيدگى مىكند و به هر كدام جزا و كيفر مناسب مىدهد ( در تفسير جمله * ( سَرِيعُ الْحِسابِ ) * ذيل آيه 202 سوره بقره ، بحث كافى كردهايم ) .
منظور از « آيات اللَّه » در اينجا تمام آيات الهى و براهين او و كتابهاى آسمانى است ، و حتى احتمالا آيات تكوينى الهى را نيز در عالم هستى شامل مىشود ، و اينكه بعضى از مفسران ، آن را به خصوص تورات يا انجيل و يا مانند آن تفسير كردهاند ، هيچ دليلى ندارد .
نكته : سرچشمه اختلافهاى مذهبى
موضوع جالبى كه از آيه استفاده مىشود اين است كه : سرچشمه اختلافها و كشمكشهاى مذهبى ، معمولا از جهل و بىخبرى نيست ، بلكه بيشتر به خاطر بغى و ظلم و انحراف از حق و اعمال نظرهاى شخصى است اگر مردم مخصوصا طبقه دانشمندان تعصب و كينه توزى و تنگ نظريها و منافع شخصى و تجاوز از حدود و حقوق خود را كنار بگذارند و با واقعبينى و روح عدالتخواهى احكام خدا را بررسى نمايند جاده حق بسيار روشن خواهد بود و اختلافات به سرعت حل مىشود .
اين آيه در واقع پاسخ دندان شكنى است به آنها كه مىگويند : « مذهب در ميان بشر ايجاد اختلاف كرده است و خونريزيهاى فراوانى در طول تاريخ به بار