« ( * ( وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحارِ ) * ) .
در آن هنگام كه چشمهاى غافلان و بىخبران در خواب است و غوغاى جهان مادى فرو نشسته و به همين دليل حالت حضور قلب و توجه خاص به ارزشهاى اصيل در قلب مردان خدا زنده مىشود به پا مىخيزند و در پيشگاه با عظمتش سجده مىكنند و از گناهان خود آمرزش مىطلبند و محو انوار جلال كبريايى او مىشوند ، و تمام ذرات وجودشان زمزمه توحيد سر مىدهد ، و همانگونه كه با طلوع صبح ، ظلمت شب برچيده مىشود و فيض عام پروردگار بر صفحه جهان مىنشيند ، آنها نيز به دنبال زمزمههاى عاشقانه سحرگاهان همراه با طلوع صبح ، پردههاى ظلمت غفلت و گناه از دلهايشان برچيده مىشود و انوار رحمت و مغفرت و معرفت الهى بر دلهايشان فرو مىنشيند .
نكتهها :
1 - در حديثى از امام صادق ع در تفسير آيه اخير مىخوانيم ، كه فرمود : هر كس در نماز وتر ( آخرين ركعت نماز شب ) هفتاد بار بگويد : استغفر اللَّه ربى و اتوب اليه و تا يك سال اين عمل را ادامه دهد خداوند او را از استغفار كنندگان در سحر « المستغفرين بالاسحار » قرار مىدهد و او را مشمول عفو و رحمت خود مىسازد « ( 1 ) .
2 - واژه « سحر » ( بر وزن بشر ) در اصل به معنى « پوشيده و پنهان بودن » است و چون در ساعات آخر شب پوشيدگى خاصى بر همه چيز حكومت مىكند ، نام آن سحر گذاشته شده است لغت « سحر » ( بر وزن شعر ) نيز از همين ماده است زيرا شخص ساحر دست به كارهايى مىزند كه اسرار آن از ديگران پوشيده و پنهان است عرب به ريه و شش نيز گاهى سحر ( بر وزن بشر ) مىگويد و اين هم به خاطر پوشيده
هامش
( 1 ) تفسير برهان ، جلد 1 صفحه 273 .