درست است كه بدون اين وسايل ، نمىتوان زندگى كرد ، و حتى پيمودن راه معنويت و سعادت نيز بدون وسايل مادى غير ممكن است ، اما استفاده كردن از آنها در اين مسير مطلبى است ، و دلبستگى فوق العاده و پرستش آنها و هدف نهايى بودن مطلب ديگر .
نكتهها :
1 - چه كسى اين امور مادى را زينت داده ؟
جمله « * ( زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ ) * » كه به صورت فعل مجهول ذكر شده مىگويد : علاقه به زن و فرزند و اموال و ثروتها در نظر مردم زينت داده شده است ، در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه زينت دهنده چه كسى است ؟
بعضى از مفسران معتقدند كه اين هوسهاى شيطانى است كه آنها را در نظرها زينت مىدهد و به آيه 24 سوره نمل « وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ » ( و شيطان اعمال آنها را در نظرشان جلوه داده است ) و امثال آن استدلال كردهاند ولى اين استدلال صحيح به نظر نمىرسد زيرا آيه مورد بحث در باره « اعمال » سخن نمىگويد ، بلكه در باره اموال و زنان و فرزندان سخن مىگويد .
آنچه در تفسير آيه صحيح به نظر مىرسد اين است كه زينت دهنده خداوند است از طريق دستگاه آفرينش و نهاد و خلقت آدمى .
زيرا خدا است كه عشق به فرزندان و مال و ثروت را در نهاد آدمى ايجاد كرده تا او را آزمايش كند و در مسير تكامل و تربيت پيش ببرد همانطور كه قرآن مىگويد :
« إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » ، « ما آنچه را در روى زمين هست زينت براى آن قرار داديم تا آنها را بيازماييم كه كداميك عملشان بهتر است . ( 1 )
يعنى از اين عشق و علاقه تنها در مسير خوشبختى و سازندگى بهره گيرند نه
هامش
( 1 ) سوره كهف ، آيه 7 .