« بدان راسخان در علم ، كسانى هستند كه اعتراف به عجز در برابر اسرار غيبى و آنچه از تفسير آن عاجزند ، آنان را از كاوش در پيرامون آنها بى نياز ساخته است » ( 1 ) .
ولى علاوه بر اين كه اين جمله با بعضى از روايات كه از خود آن حضرت نقل شده ، كه راسخون در علم را بر « اللَّه » معطوف دانسته و آنها را آگاه از تاويل قرآن معرفى نموده ( 2 ) ، سازگار نيست ، با دلايل فوق نيز تطبيق نمىكند بنا بر اين بايد اين جمله از خطبه اشباح را چنان توجيه و تفسير كرد كه با مدارك ديگرى كه در دست ما است منافات نداشته باشد .
6 - نتيجه سخن در تفسير آيه
از مجموع آنچه درباره تفسير آيه فوق گفته شد چنين استفاده مىشود كه :
آيات قرآن بر دو دسته هستند مفهوم قسمتى از آيات آن چنان روشن است كه جاى هيچگونه انكار و توجيه و سوء استفاده در آن نيست ، و آنها را « محكمات » گويند و قسمتى به خاطر بالا بودن سطح مطلب يا گفتگو در باره عوالمى كه از دسترس ما بيرون است مانند عالم غيب ، و جهان رستاخيز و صفات خدا ، چنان هستند كه معنى نهايى و اسرار و كنه حقيقت آنها نياز به سرمايه خاص علمى دارد كه آنها را متشابهات گويند .
افراد منحرف معمولا مىكوشند اين آيات را دستاويز قرار داده و تفسيرى بر خلاف حق براى آنها درست كنند ، تا در ميان مردم ، فتنه انگيزى نمايند ، و آنها را از راه حق گمراه سازند ، اما خداوند و راسخان در علم ، اسرار اين آيات را مىدانند و براى مردم تشريح مىكنند ، آنها در پرتو علم وسيعشان آيات متشابه را همانند آيات
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، خطبه 91 .
( 2 ) به تفسير نور الثقلين ، جلد 1 صفحه 315 مراجعه شود .