30 و ميم مساوى 40 مىباشد و به اين ترتيب خبر داده اى كه دوران بقاى امت تو بيش از هفتاد و يك سال نيست ! پيامبر ص براى جلوگيرى از سوء استفاده آنها فرمود : شما چرا تنها « الم » را محاسبه كردهايد مگر در قرآن « المص و الر » و ساير حروف مقطعه نيست ، اگر اين حروف اشاره به مدت بقاء امت من باشد چرا همه را محاسبه نمىكنيد ؟ ! ( در صورتى كه منظور از اين حروف چيز ديگرى است ) سپس آيه فوق نازل شد .
در تفسير « فى ضلال القرآن » شان نزول ديگرى نيز براى آيه نقل شده كه از نظر نتيجه با شان نزول فوق هم آهنگ است و آن اينكه جمعى از نصاراى نجران خدمت پيامبر اسلام ص آمدند و تعبير قرآن در باره مسيح وَكَلِمَتُه . . . وَرُوحٌ مِنْه ( 1 ) را دستاويز خود قرار داده و مىخواستند براى مساله « تثليث » و « خدايى » مسيح از آن سوء استفاده كنند و آن همه آياتى كه با صراحت تمام هر گونه شريك و شبيه را از خداوند نفى مىكند ناديده انگارند ، آيه فوق نازل شد و به آنها پاسخ قاطع داد .
تفسير : محكم و متشابه در قرآن
در آيات پيشين سخن از نزول قرآن به عنوان يكى از دلايل آشكار نبوت پيامبر اسلام ص به ميان آمده بود ، و در اين آيه يكى از ويژگيهاى قرآن و چگونگى بيان مطالب در اين كتاب بزرگ آسمانى آمده است ، نخست مىفرمايد : « او كسى است كه اين كتاب را بر تو نازل كرد كه بخشى از آن آيات محكم ( صريح و روشن ) است كه اساس و شالوده اين كتاب است ، ( و آيات پيچيده ديگر را تفسير مىكند ) و بخشى از آن متشابه است » آياتى كه به خاطر بالا بودن سطح مطلب يا جهات ديگر ، در آغاز پيچيده به نظر مىرسد
هامش
( 1 ) سوره نساء آيه 171 .