مايى ، پس ما را بر جمعيت كافران پيروز گردان « ( * ( أَنْتَ مَوْلانا فَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ) * ) .
و به اين ترتيب تقاضاهاى آنان شامل دنيا و آخرت و پيروزيهاى فردى و اجتماعى و عفو و بخشش و رحمت الهى مىگردد ، و اين تقاضايى است بسيار جامع .
نكتهها :
1 - از آنجا كه در اين دو آيه خلاصه اى از تمام سوره بقره آمده است ، و روح تسليم در برابر آفريدگار جهان را به ما مىآموزد ، اين نكته خاطرنشان شده كه اگر مؤمنان از خدا مىخواهند كه از لغزشهاى آنان درگذرد و در برابر دشمنان گوناگون پيروزشان گرداند بايد برنامه « سمعنا و اطعنا » را انجام دهند و بگويند : « ما نداى مناديان را از جان و دل پذيرفتيم و در صدد پيروى از آن بر آمديم » و در اين راه از هر گونه تلاش و كوشش باز نايستند و سپس از خداوند خواستار پيروزى بر موانع و دشمنان گردند .
تكرار نام خدا به عنوان « ربنا » و كسى كه لطف خاصى در پرورش آنان دارد اين حقيقت را تكميل مىكند .
لذا رهبران اسلام در ضمن احاديث متعددى ، مسلمين را به خواندن اين دو آيه ترغيب كرده و ثوابهاى گوناگونى براى آن بيان داشتهاند كه اگر زبان و دل در تلاوت اين آيات هماهنگ گردند و تنها سخن نباشد بلكه برنامه زندگى گردد ، خواندن همين دو آيه مىتواند كانون دل را با آفريدگار جهان پيوند دهد و روح و روان را صفا بخشد و عامل تحرك و فعاليت گردد .
2 - از اين آيه به خوبى استفاده مىشود كه « تكليف ما لا يطاق » وجود ندارد ،