سهل و آسان است » .
در اينجا ممكن است سؤال شود : اگر آسان بودن شريعت و آيين خوب است پس چرا در اقوام پيشين نبوده ؟ در پاسخ بايد گفت : همانطور كه از آيات قرآن استفاده مىشود تكاليف شاق براى امم پيشين ، در اصل شريعت نبوده ، بلكه پس از نافرمانيها به عنوان عقوبت و كيفر قرار داده شده است . همانطور كه بنى اسرائيل به خاطر نافرمانيها پى در پى از خوردن پاره اى از گوشتهاى حلال محروم شدند ( سوره انعام آيه 146 و سوره نساء آيه 160 ) .
در سومين در خواست مىگويند : « پروردگارا ! مجازاتهايى كه طاقت تحمل آن را نداريم براى ما مقرر مدار » ( * ( رَبَّنا وَلا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِه ) * ) .
اين جمله ممكن است اشاره به آزمايشهاى طاقتفرسا يا مجازاتهاى سنگين دنيا و آخرت و يا هر دو باشد و شايد تعبير به « لا تحمل » در جمله قبل و « لا تحمل » ( با تشديد ) در اين جمله ، به خاطر همين است ، زيرا تعبير اول اشاره به مسائل مشكل و تعبير دوم اشاره به مسائل طاقتفرسا است .
و در چهارمين و پنجمين و ششمين تقاضا مىگويند : « ما را ببخش و گناهان ما را بپوشان و مشمول رحمت خود قرار ده » ( * ( وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنا وَارْحَمْنا ) * ) .
« عفو » در لغت به معنى محو كردن آثار چيزى است ، و غالبا به معنى محو آثار گناه مىآيد كه هم شامل آثار طبيعى آن مىشود ، و هم شامل مجازات آن .
در حالى كه مغفرت تنها به معنى پوشاندن گناه است .
بنا بر اين مؤمنان هم از خدا مىخواهند گناهانشان را بپوشاند و هم آثار وضعى و تكوينى آن را از روح و روانشان بزدايد و هم كيفر آن را از آنان بردارد ، و سپس از او مىخواهند رحمت واسعه اش كه همه چيز را در بر مىگيرد شامل حال آنان شود .
و بالاخره در هفتمين و آخرين درخواست مىگويند : « تو مولى و سرپرست
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 404
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٤