[ سوره البقرة ‹ 2 › : آيه 283 ]
وَ إِنْ كُنْتُمْ عَلى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كاتِباً فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمانَتَه وَلْيَتَّقِ اللَّه رَبَّه وَلا تَكْتُمُوا الشَّهادَةَ وَمَنْ يَكْتُمْها فَإِنَّه آثِمٌ قَلْبُه وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ‹ 284 ›
ترجمه :
283 - و اگر در سفر بوديد ، و نويسنده اى نيافتيد ، گروگان بگيريد ! ( گروگانى كه در اختيار طلبكار قرار گيرد . ) و اگر به يكديگر اطمينان ( كامل ) داشته باشيد ، ( گروگان لازم نيست ، و ) بايد كسى كه امين شمرده شده ( و بدون گروگان ، چيزى از ديگرى گرفته ) ، امانت ( و بدهى خود را به موقع ) بپردازد ، و از خدايى كه پروردگار اوست ، به پرهيزد و شهادت را كتمان نكنيد ! و هر كس آن را كتمان كند ، قلبش گناهكار است . و خداوند ، به آنچه انجام مىدهيد ، داناست .
تفسير : ادامه سخن در تنظيم اسناد تجارى
اين آيه در حقيقت با ذكر چند حكم ديگر در رابطه با مساله تنظيم اسناد تجارى مكمل آيه قبل است ، و آنها عبارتاند از :
1 - « هر گاه در سفر بوديد و نويسنده اى نيافتيد ( تا اسناد معامله را براى شما تنظيم كند و قرار داد را بنويسد ) گروگان بگيريد » ( * ( وَإِنْ كُنْتُمْ عَلى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كاتِباً فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ ) * ) .
گر چه از ظاهر آيه در به دو نظر چنين استفاده مىشود كه تشريع « قانون رهن » مخصوص سفر است ، ولى با توجه به جمله « * ( وَلَمْ تَجِدُوا كاتِباً ) * » ( نويسنده اى پيدا نكنيد ) به خوبى استفاده مىشود كه منظور مواردى است كه تنظيم كننده سند پيدا نشود ، بنا بر اين هر گاه در وطن هم دسترسى به تنظيم كننده سند ، كار مشكلى باشد