عميقى در آگاهى و روشنبينى و فزونى علم و دانش دارد ، آرى هنگامى كه قلب انسان به وسيله تقوا صيقل يابد ، همچون آيينه حقايق را روشن مىسازد ، اين معنى كاملا جنبه منطقى دارد زيرا صفات زشت و اعمال ناپاك حجابهايى بر فكر انسان مىاندازد و به او اجازه نمىدهد چهره حقيقت را آن چنان كه هست ببيند ، هنگامى كه به وسيله تقوا حجابها كنار رفت ، چهره حق آشكار مىشود .
حقيقت سرايى است آراسته
هوى و هوس گرد برخاسته
نبينى كه جايى كه برخاست گرد
نبيند نظر گر چه بينا است مرد
ولى پاره اى از صوفيان جاهل از اين معنى سوء استفاده كرده و آن را دليل بر ترك تحصيل علوم رسمى گرفتهاند . در حالى كه چنين سخنى مخالف بسيارى از آيات قرآن و روايات مسلم اسلامى است .
حق اين است كه قسمتى از علوم را از طريق تعليم و تعلم رسمى بايد فرا گرفت و بخش ديگرى از علوم الهى را از طريق صفاى دل و شستشوى آن با آب معرفت و تقوا فراهم ساخت ، و اين همان نورى است كه خداوند در دل هر كس كه بخواهد و لايق ببيند مىاندازد « العلم نور يقذفه اللَّه فى قلب من يشاء » .