فكر منافع خويشاند و ثروتشان و بال آنها خواهد شد از پيامبر ص چنين نقل شده كه فرمود : « هنگامى كه به معراج رفتم دسته اى را ديدم به حدى شكم آنان بزرگ بود كه هر چه جديت مىكردند برخيزند و راه روند ، براى آنان ممكن نبود ، و پى در پى به زمين مىخوردند از جبرئيل سؤال كردم اينها چه افرادى هستند و جرمشان چيست ؟
جواب داد : اينها رباخواران هستند ( 1 ) .
حديث اول حالت آشفتگى انسان را در اين جهان منعكس مىسازد و حديث دوم حالات رباخواران در صحنه قيامت را بيان مىكند و هر دو مربوط به يك حقيقت است ، همانطور كه افراد پرخور ، فربهى زننده و بىرويه اى پيدا مىكنند ، ثروتمندانى كه از راه رباخوارى فربه مىشوند نيز زندگى اقتصادى ناسالمى دارند كه و بال آنها است .
سؤال :
در اينجا سؤالى پيش مىآيد و آن اين است كه آيا سرچشمه جنون و صرع از شيطان است كه در آيه بالا به آن اشاره شده است با اين كه مىدانيم صرع و جنون از بيماريهاى روانى هستند و غالبا عوامل شناخته شده اى دارند .
پاسخ :
جمعى معتقد هستند كه تعبير « مس شيطان » كنايه از بيمارى روانى و جنون است و اين تعبير در ميان عرب معمول بوده نه اينكه واقعا شيطان تاثيرى در روح انسان بگذارد ولى هيچ بعيد نيست كه بعضى از كارهاى شيطانى و اعمال بىرويه و نادرست سبب يك نوع جنون شيطانى گردد ، يعنى به دنبال آن اعمال ، شيطان در شخص اثر بگذارد و تعادل روانى او را بر هم زند از اين گذشته اعمال شيطانى و نادرست هنگامى كه روى هم متراكم گردد اثر طبيعى آن از دست رفتن حس
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين ، جلد اول صفحه 291 حديث 1157 .